Art. 886.

Co stanowi przepis

Art. 886 KPC wprowadza sankcje wobec pracodawcy, który nie współdziała z komornikiem przy egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z § 1 komornik wymierza grzywnę w wysokości do pięciu tysięcy złotych pracodawcy, który nie wykonał obowiązków z art. 881 § 3 i 4 (czyli nie wstrzymał wypłaty zajętej części wynagrodzenia i nie przekazał jej wierzycielowi lub komornikowi), nie złożył w terminie oświadczenia z art. 882 albo zaniedbał przesłania dokumentów zajęcia nowemu pracodawcy dłużnika stosownie do art. 884 § 2 i 3. Grzywna nie jest jednorazowa - przepis wprost przewiduje jej powtarzanie, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie. Paragraf 2 wskazuje, kto odpowiada, gdy pracodawcą nie jest osoba fizyczna: grzywnie podlega pracownik lub wspólnik odpowiedzialny za daną czynność, a gdy takiej osoby nie wyznaczono lub nie da się jej ustalić - osoby uprawnione do reprezentowania pracodawcy; w spółce cywilnej którykolwiek ze wspólników. Paragraf 3 dodaje odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela, a § 4 rozciąga grzywnę na dłużnika, który nie powiadomił komornika o zmianie pracodawcy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w toku egzekucji z wynagrodzenia za pracę, po dokonaniu zajęcia i doręczeniu pracodawcy zawiadomienia oraz wezwania. Warunkiem nałożenia grzywny jest stwierdzenie, że pracodawca nie dopełnił konkretnego obowiązku wymienionego w § 1, a nie samo niezadowolenie wierzyciela z tempa egzekucji. Odpowiedzialność odszkodowawcza z § 3 wchodzi w grę wtedy, gdy naruszenie obowiązków wyrządziło wierzycielowi szkodę, na przykład przez wypłatę zajętej części wynagrodzenia bezpośrednio dłużnikowi lub przez złożenie nieprawdziwego oświadczenia. Sankcja z § 4 dotyczy natomiast samego dłużnika i aktualizuje się w razie zmiany miejsca zatrudnienia bez poinformowania organu egzekucyjnego.

Przykład

Komornik zajmuje wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i wzywa pracodawcę do złożenia oświadczenia o wysokości zarobków oraz o istniejących przeszkodach w wypłacie. Dział kadr nie odpowiada w wyznaczonym terminie, a księgowość wypłaca pracownikowi całą pensję. Komornik może wymierzyć grzywnę do pięciu tysięcy złotych, przy czym w spółce sankcja obciąży pracownika odpowiedzialnego za tę czynność, a jeśli nikt nie został wyznaczony - członków zarządu. Niezależnie od grzywny wierzyciel może dochodzić od spółki naprawienia szkody odpowiadającej kwocie, która powinna była zostać potrącona.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że grzywna zwalnia z obowiązku przekazania zajętych kwot - tak nie jest, obowiązek trwa, a grzywna może być powtarzana. Mylne jest też założenie, że odpowiedzialność zawsze ponosi wyłącznie firma jako całość; § 2 wskazuje konkretne osoby fizyczne. Nie jest również prawdą, że nieznajomość zajęcia przez księgowość usprawiedliwia wypłatę pensji dłużnikowi. Wreszcie dłużnicy bywają zaskoczeni, że sami mogą zostać ukarani grzywną za milczenie o zmianie pracodawcy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.