Art. 847.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 847 KPC opisuje techniczny sposób dokonania zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oraz obowiązki informacyjne, jakie ciążą w związku z tym na dłużniku. Zgodnie z § 1 komornik dokonuje zajęcia przez wpisanie ruchomości do protokołu zajęcia, a więc czynnością konstytutywną jest sam wpis, nie zaś fizyczne zabranie rzeczy. Odpis protokołu zajęcia komornik ma obowiązek doręczyć dłużnikowi, współwłaścicielom zajętej ruchomości, którzy nie są dłużnikami, oraz wierzycielowi, jeżeli nie był obecny przy czynności. Paragraf 2 nakłada na dłużnika obowiązek wskazania komornikowi tych ruchomości znajdujących się w jego władaniu, co do których osobom trzecim przysługuje prawo żądania zwolnienia od egzekucji, wraz z adresami tych osób. Dłużnik ma także powiadomić komornika o wcześniejszych zajęciach tej samej rzeczy dokonanych przez organy egzekucyjne, podając daty zajęć i wysokość należności. Obowiązek ten jest obwarowany rygorem odpowiedzialności za szkodę, a komornik zawiadamia o zajęciu osoby wskazane przez dłużnika.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w toku egzekucji z ruchomości, gdy komornik przystępuje do zajęcia rzeczy znajdujących się we władaniu dłużnika. Znajduje zastosowanie zarówno wtedy, gdy dłużnik jest obecny przy czynności, jak i wtedy, gdy jest nieobecny - w tym drugim przypadku jego obowiązki informacyjne aktualizują się niezwłocznie po otrzymaniu odpisu protokołu zajęcia. Art. 847 KPC ma znaczenie także wówczas, gdy zajmowana rzecz jest przedmiotem współwłasności lub była już wcześniej zajęta przez inny organ egzekucyjny. Doręczenie odpisu protokołu uruchamia praktyczną możliwość reakcji osób, których prawa mogą być naruszone zajęciem.

Przykład

Komornik przychodzi do mieszkania dłużnika i wpisuje do protokołu zajęcia telewizor, laptop oraz rower. Laptop w rzeczywistości należy do siostry dłużnika, która pożyczyła mu sprzęt na czas nauki. Dłużnik powinien od razu przy zajęciu wskazać komornikowi tę rzecz jako należącą do osoby trzeciej i podać adres siostry, aby komornik mógł ją zawiadomić o zajęciu. Jeżeli dłużnik tego zaniecha i siostra dowie się o zajęciu zbyt późno, może on odpowiadać za wynikłą stąd szkodę.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że zajęcie następuje dopiero z chwilą zabrania rzeczy - w świetle art. 847 KPC decyduje wpis do protokołu. Drugie nieporozumienie polega na przyjmowaniu, że wskazanie przez dłużnika rzeczy należących do osoby trzeciej automatycznie zwalnia je spod egzekucji; w istocie osoba trzecia musi samodzielnie dochodzić zwolnienia rzeczy od egzekucji. Bywa też mylnie zakładane, że obowiązek informacyjny dotyczy tylko dłużnika obecnego przy czynności, podczas gdy dłużnik nieobecny ma go wykonać niezwłocznie po otrzymaniu odpisu protokołu. Warto również pamiętać, że pominięcie informacji o wcześniejszych zajęciach tej samej rzeczy również może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zajęcia zależy od okoliczności konkretnego postępowania.