Art. 834.

Co stanowi przepis

Art. 834 KPC wskazuje sposób ustalania wysokości dochodów, o których mowa w artykule poprzedzającym, czyli dochodów objętych egzekucją sądową. Przepis nakazuje liczyć te dochody łącznie ze wszystkimi dodatkami oraz z wartością świadczeń otrzymywanych w naturze, a więc nie tylko w oparciu o samą kwotę podstawową wypłacaną dłużnikowi. Jednocześnie norma przewiduje jedno wyraźne pomniejszenie: od tak ustalonej sumy odejmuje się podatki i opłaty, które są należne z mocy ustawy. W praktyce oznacza to, że punktem odniesienia dla egzekucji nie jest kwota brutto rozumiana potocznie, lecz kwota po odliczeniu obciążeń publicznoprawnych wynikających z przepisów prawa. Przepis ma charakter techniczny i rachunkowy - nie tworzy samodzielnej podstawy zajęcia, lecz porządkuje sposób liczenia tego, co zostało zajęte na innej podstawie.

Kiedy ma zastosowanie

Art. 834 KPC stosuje się wtedy, gdy w toku postępowania egzekucyjnego trzeba ustalić rzeczywistą wysokość dochodu dłużnika, od którego liczone są potrącenia. Znajduje zastosowanie zarówno wówczas, gdy dłużnik otrzymuje jedno świadczenie pieniężne, jak i wtedy, gdy do jego uposażenia dochodzą różnego rodzaju dodatki albo składniki wypłacane w formie niepieniężnej. Warunkiem uwzględnienia świadczenia w naturze jest możliwość określenia jego wartości, ponieważ dopiero wtedy da się je doliczyć do podstawy obliczeń. Odliczeniu podlegają wyłącznie te podatki i opłaty, których obowiązek zapłaty wynika z ustawy, a nie dobrowolne obciążenia, na które dłużnik sam się zgodził.

Przykład

Dłużnik otrzymuje comiesięczne uposażenie, a poza nim stały dodatek oraz świadczenie w naturze w postaci wyżywienia o określonej wartości. Ustalając podstawę obliczeń na potrzeby egzekucji, należy zsumować uposażenie, dodatek i wartość świadczenia w naturze, a następnie od tej sumy odjąć podatki i opłaty należne na podstawie ustawy. Dopiero od tak wyliczonej kwoty stosuje się dalsze reguły dotyczące zakresu potrąceń. Gdyby pominięto dodatek albo wartość wyżywienia, wyliczenie byłoby zaniżone i sprzeczne z art. 834 KPC.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że liczy się wyłącznie kwota podstawowa, a wszystkie dodatki i świadczenia niepieniężne pozostają poza zakresem obliczeń - przepis wyraźnie stanowi inaczej. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie każdego potrącenia dokonywanego z wypłaty jako podlegającego odliczeniu; art. 834 KPC pozwala odjąć tylko podatki i opłaty należne z mocy ustawy. Trzecim częstym błędem jest utożsamianie tego przepisu z regulacją określającą granice dopuszczalnych potrąceń - art. 834 KPC odpowiada jedynie na pytanie, jak policzyć dochód, a nie ile z niego można zająć. Zdarza się też pomijanie świadczeń w naturze z powodu trudności w ich wycenie, co prowadzi do nieprawidłowego ustalenia podstawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ prawidłowe wyliczenie zależy od konkretnych składników dochodu.