Co stanowi przepis
Art. 816(1) KPC wprowadza wymóg formalny dotyczący dokumentów i danych powstających w postaci elektronicznej w toku czynności komornika sądowego. Przepis stanowi, że dane w postaci elektronicznej wytworzone w wyniku czynności komornika wymienionych w art. 797 § 4 oraz w art. 816 § 2 muszą być opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jest to zatem norma o charakterze technicznoprawnym: nie rozstrzyga ona o tym, co komornik ma zrobić merytorycznie, lecz o tym, w jaki sposób ma zostać uwierzytelniony elektroniczny rezultat jego czynności. Kwalifikowany podpis elektroniczny to najwyższy standard podpisu przewidziany w przepisach o usługach zaufania, wywołujący skutki równoważne podpisowi własnoręcznemu. Dzięki temu wymogowi elektroniczny zapis czynności komorniczej zyskuje walor dokumentu pochodzącego od konkretnego organu egzekucyjnego, a jego treść jest zabezpieczona przed niezauważalną zmianą.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Zakres zastosowania art. 816(1) KPC jest wyznaczony przez odesłanie do dwóch innych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Chodzi o czynności, o których mowa w art. 797 § 4 KPC, oraz o czynności wskazane w art. 816 § 2 KPC, czyli o sytuacje, w których efektem działania komornika jest zapis w systemie teleinformatycznym, a nie klasyczny dokument papierowy. Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy komornik prowadzi te czynności w postaci elektronicznej, niezależnie od rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wymóg dotyczy samego komornika jako organu wytwarzającego dane, a nie stron postępowania, które składają pisma na odrębnych zasadach. W praktyce oznacza to, że elektroniczny efekt czynności bez kwalifikowanego podpisu nie spełnia wymagań formalnych określonych w tym przepisie.
Przykład
Komornik prowadzi egzekucję z rachunku bankowego dłużnika i dokonuje czynności w systemie teleinformatycznym, w wyniku której powstaje elektroniczny zapis danych. Zamiast drukować dokument i podpisywać go odręcznie, komornik opatruje wytworzone dane swoim kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wierzyciel, który otrzymuje taki dokument elektroniczny, może zweryfikować podpis i upewnić się, że plik pochodzi rzeczywiście od danego komornika oraz że nie został po podpisaniu zmodyfikowany. Gdyby ktokolwiek zmienił choćby jeden znak w treści pliku, weryfikacja podpisu wykazałaby naruszenie integralności danych.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest utożsamianie kwalifikowanego podpisu elektronicznego z każdym podpisem cyfrowym, w tym ze skanem podpisu odręcznego, podpisem zaufanym czy zwykłym podpisem elektronicznym w rozumieniu przepisów o usługach zaufania. Art. 816(1) KPC wymaga podpisu kwalifikowanego, a więc opartego na certyfikacie wydanym przez uprawnionego dostawcę usług zaufania. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że przepis ten obejmuje wszystkie czynności komornika - w rzeczywistości dotyczy wyłącznie tych wskazanych w art. 797 § 4 i art. 816 § 2 KPC. Warto też pamiętać, że przepis nie zwalnia komornika z pozostałych wymogów formalnych właściwych dla danej czynności, lecz jedynie określa sposób jej elektronicznego uwierzytelnienia. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do prawidłowości dokumentu elektronicznego, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.