Co dokładnie stanowi przepis
Art. 804³ KPC określa sytuacje, w których nie stosuje się uproszczonego mechanizmu przewidzianego w art. 804¹ oraz art. 804² § 1 KPC, czyli przepisów pozwalających osobie, na którą przeszło uprawnienie stwierdzone tytułem wykonawczym, działać w postępowaniu egzekucyjnym bez uzyskiwania nowej klauzuli wykonalności. Wyłączenie następuje wtedy, gdy z przedłożonych komornikowi dokumentów wynika, że przeniesienie uprawnienia miało charakter warunkowy. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek: mechanizm uproszczony pozostaje dostępny, jeżeli chodzi o warunek zawieszający, który spełnił się przed złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji albo przed wstąpieniem do postępowania, a zainteresowany przedłożył dokument potwierdzający spełnienie tego warunku. Drugą przesłanką wyłączenia jest przeniesienie uprawnienia na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie na etapie badania przez organ egzekucyjny dokumentów, z których nabywca wierzytelności wywodzi swoje następstwo prawne po dotychczasowym wierzycielu. Organ ocenia treść przedłożonych dokumentów - na przykład umowy przelewu wierzytelności - i sprawdza, czy przeniesienie uprawnienia nastąpiło bezwarunkowo, czy też jego skuteczność została uzależniona od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Jeżeli dokumenty wskazują na warunek, uproszczona droga jest zamknięta, chyba że zostanie wykazane, iż warunek zawieszający ziścił się we właściwym czasie. Odrębną, samodzielną podstawą wyłączenia jest zagraniczne miejsce zamieszkania lub siedziba nabywcy, niezależnie od tego, czy przeniesienie było warunkowe. W takich przypadkach pozostaje standardowa droga, czyli uzyskanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego na zasadach ogólnych.
Przykład
Bank sprzedaje wierzytelność stwierdzoną tytułem wykonawczym funduszowi sekurytyzacyjnemu, przy czym umowa przewiduje, że przelew stanie się skuteczny dopiero po zapłacie całej ceny. Fundusz składa wniosek o wszczęcie egzekucji i dołącza umowę, z której wprost wynika warunek zawieszający. Jeżeli fundusz przedłoży jednocześnie dokument potwierdzający, że cena została zapłacona jeszcze przed złożeniem wniosku, uproszczony tryb pozostaje dostępny. Gdyby jednak nabywcą była spółka z siedzibą w innym państwie, art. 804³ pkt 2 KPC wyłączyłby ten tryb niezależnie od tego, czy warunek się spełnił.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest przekonanie, że każde przeniesienie warunkowe zamyka drogę do uproszczonego wstąpienia do egzekucji - tak nie jest, gdy chodzi o spełniony warunek zawieszający udokumentowany we właściwym momencie. Mylące bywa też przyjmowanie, że wystarczy samo oświadczenie nabywcy o ziszczeniu się warunku; przepis wymaga dokumentu. Nie jest również trafne twierdzenie, że wyłączenie z pkt 2 oznacza brak możliwości prowadzenia egzekucji przez podmiot zagraniczny - oznacza jedynie konieczność skorzystania z ogólnej drogi klauzulowej. Wreszcie art. 804³ KPC nie ocenia ważności samej umowy przelewu, lecz jedynie dopuszczalność uproszczonego trybu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
