Co stanowi przepis
Art. 674 KPC wskazuje, w jaki sposób ma zostać rozpowszechnione ogłoszenie wydawane przez sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, gdy zachodzi potrzeba wezwania spadkobierców do zgłoszenia się i wykazania swoich praw. Przepis przewiduje dwa równoległe kanały publikacji. Po pierwsze, ogłoszenie zamieszcza się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, czyli w urzędowym publikatorze o zasięgu ogólnokrajowym. Po drugie, treść ogłoszenia podaje się publicznie do wiadomości w ostatnim miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy, i to w sposób w tym miejscu przyjęty, a więc zgodnie z lokalną praktyką informowania mieszkańców. Paragraf 2 tego artykułu został uchylony, więc obecnie obowiązuje wyłącznie norma z § 1.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Regulacja z art. 674 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy sąd spadku uznał za konieczne wezwanie w drodze ogłoszenia osób, które mogą być spadkobiercami, a których krąg lub miejsce pobytu nie są znane. Sytuacja taka pojawia się najczęściej wówczas, gdy wnioskodawca nie potrafi wskazać wszystkich uprawnionych, gdy rodzina spadkodawcy jest rozproszona albo gdy istnieje wątpliwość co do istnienia dalszych krewnych. Przepis dotyczy wyłącznie technicznego sposobu dotarcia z informacją do potencjalnie zainteresowanych, nie zaś przesłanek samego stwierdzenia nabycia spadku. Podwójna forma ogłoszenia ma zapewnić realną szansę zapoznania się z wezwaniem zarówno przez osoby mieszkające daleko, jak i przez społeczność lokalną, która najczęściej zna sytuację rodzinną zmarłego.
Przykład
Pan Jan zmarł w niewielkiej miejscowości, a wniosek o stwierdzenie nabycia spadku złożył jego bratanek, który oświadczył, że nie wie, czy zmarły miał jeszcze innych żyjących krewnych. Sąd zdecydował o wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie. Zgodnie z art. 674 KPC ogłoszenie zostało opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a ponadto podane do publicznej wiadomości w miejscowości ostatniego zwykłego pobytu zmarłego, w sposób tam przyjęty, na przykład przez wywieszenie na tablicy informacyjnej. Dzięki temu o postępowaniu dowiedziała się dalsza kuzynka zmarłego, która zgłosiła się do sądu i wykazała swoje pokrewieństwo.
Częste nieporozumienia
Błędem jest przekonanie, że wystarczy sama publikacja w Monitorze Sądowym i Gospodarczym - przepis wymaga obu form równocześnie. Nie jest też trafne założenie, że ogłoszenie zastępuje aktywne poszukiwanie spadkobierców przez wnioskodawcę; jest ono jedynie uzupełniającym środkiem informacyjnym. Kolejne nieporozumienie dotyczy miejsca publikacji lokalnej: chodzi o ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy, a nie o miejsce jego zgonu ani o miejsce położenia majątku. Warto również pamiętać, że sposób podania do wiadomości zależy od praktyki przyjętej w danej miejscowości, więc może przybierać różne formy.
W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.