Art. 626¹¹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 626[11] KPC należy do przepisów regulujących postępowanie wieczystoksięgowe i dotyczy ujawniania w księdze wieczystej informacji o tym, że wpis został zaskarżony. Zgodnie z § 1 sąd niezwłocznie po wniesieniu apelacji z urzędu wpisuje wzmiankę o apelacji, a więc nie jest do tego potrzebny odrębny wniosek strony ani uczestnika postępowania. Paragraf 2 odnosi się do dalszych środków zaskarżenia: w razie wniesienia skargi kasacyjnej albo skargi nadzwyczajnej, o której mowa w art. 89 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, wzmiankę również wpisuje się z urzędu, ale dopiero niezwłocznie po przedstawieniu przez zainteresowanego zawiadomienia o wniesieniu takiej skargi. Paragraf 3 nakazuje odpowiednio stosować do wszystkich tych wzmianek art. 626[7] KPC, co oznacza, że rządzą nimi te same reguły techniczne i porządkowe, które dotyczą wzmianek w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy w sprawie wieczystoksięgowej zapadło orzeczenie, które zostało zaskarżone apelacją, skargą kasacyjną albo skargą nadzwyczajną. W przypadku apelacji obowiązek sądu aktualizuje się z chwilą jej wniesienia i nie jest uzależniony od aktywności stron. Inaczej wygląda sytuacja przy skardze kasacyjnej i skardze nadzwyczajnej, ponieważ te środki nie trafiają bezpośrednio do sądu wieczystoksięgowego prowadzącego księgę; dlatego ustawodawca uzależnił wpis wzmianki od przedstawienia zawiadomienia o wniesieniu skargi przez zainteresowanego. Funkcją wzmianki jest ostrzeżenie osób przeglądających księgę wieczystą, że stan ujawniony w księdze może jeszcze ulec zmianie, co ma znaczenie dla oceny dobrej wiary nabywcy i dla rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Przykład

Sąd rejonowy dokonał wpisu hipoteki, a jeden z uczestników postępowania złożył apelację od tego orzeczenia. Sąd, działając z urzędu na podstawie art. 626[11] § 1 KPC, niezwłocznie wpisuje w księdze wieczystej wzmiankę o apelacji, dzięki czemu osoba planująca zakup nieruchomości widzi w odpisie księgi, że rozstrzygnięcie nie jest ostateczne. Jeżeli po niekorzystnym dla uczestnika wyroku sądu drugiej instancji zostanie wniesiona skarga kasacyjna, uczestnik powinien przedstawić sądowi wieczystoksięgowemu zawiadomienie o jej wniesieniu, aby możliwy był wpis kolejnej wzmianki. Bez takiego zawiadomienia sąd prowadzący księgę może nie mieć wiedzy o toczącym się postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wzmianka o apelacji sama w sobie wstrzymuje skutki wpisu lub go unieważnia; wzmianka pełni funkcję informacyjną i ostrzegawczą, a nie kasatoryjną. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd samodzielnie odnotuje skargę kasacyjną lub skargę nadzwyczajną bez zawiadomienia, podczas gdy § 2 wyraźnie wiąże wpis z przedstawieniem takiego zawiadomienia. Zdarza się też mylenie wzmianki o środku zaskarżenia ze wzmianką o wniosku o wpis, choć są to różne instytucje o odmiennych podstawach. Wreszcie strony bywają zaskoczone, że odesłanie z § 3 do art. 626[7] KPC oznacza stosowanie ogólnych reguł dotyczących wzmianek, w tym sposobu ich zamieszczania i wykreślania. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o skutki wzmianki dla planowanej transakcji, warto skonsultować się z prawnikiem.