Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Postanowienia wydane w sprawie, która może być wszczęta z urzędu, podlegają wykonaniu z urzędu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… udzielenie jej dostępu do akt sprawy jak też i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt sprawy lub otrzymywanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z akt spraw na podstawie art. 522 kpc . Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Sędzia Małgorzata Janik-Białek
Fragment uzasadnienia
… udziałów będzie mogła pozwana podnosić w ewentualnym powództwie przeciwegzekucyjnym; c) naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 519 k.c. i art. 522 k.c. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji wskazanych w art. 519 § 1 i 2 k.c. podczas, gdy w sprawie tej doszło do przejęcia długu pozwanej przez (...) Sp. z o.o. zarówno na mocy umowy między pozwaną jako dłużniczką a (...) Sp. z o.o.…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 522: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 522 KPC ustanawia zasadę, zgodnie z którą postanowienia wydane w sprawie, która może być wszczęta z urzędu, podlegają wykonaniu z urzędu. Oznacza to, że w takich sprawach realizacja treści orzeczenia nie zależy od inicjatywy uczestnika postępowania. Sąd nie czeka na wniosek o wszczęcie egzekucji ani na inne działanie zainteresowanego, lecz sam podejmuje czynności zmierzające do tego, aby postanowienie zostało faktycznie zrealizowane. Przepis znajduje się w części Kodeksu poświęconej postępowaniu nieprocesowemu i stanowi wyjątek od typowego dla spraw cywilnych modelu, w którym to strona lub uczestnik decyduje, czy i kiedy skorzystać z uzyskanego rozstrzygnięcia. Kryterium decydującym nie jest to, w jaki sposób konkretne postępowanie faktycznie się rozpoczęło, lecz to, czy w danej kategorii spraw ustawa w ogóle dopuszcza wszczęcie postępowania z urzędu.
Art. 522 KPC dotyczy wyłącznie postępowania nieprocesowego i tylko tych jego kategorii, w których przepisy szczególne pozwalają sądowi działać z własnej inicjatywy. Chodzi o sprawy, w których ustawodawca uznał, że w grę wchodzi interes wykraczający poza indywidualny interes uczestników, na przykład ochrona osób, które same nie są w stanie zadbać o swoje sprawy, albo prawidłowość stanu ujawnionego w rejestrach. Jeżeli dana sprawa może być wszczęta z urzędu, to zasada wykonania z urzędu obejmuje wydane w niej postanowienia niezależnie od tego, czy postępowanie zainicjował uczestnik, czy sąd. Przepis nie tworzy natomiast samodzielnej podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu - tę kwestię regulują odrębne przepisy dotyczące poszczególnych rodzajów spraw. Nie znajdzie on też zastosowania w sprawach nieprocesowych, które mogą się toczyć wyłącznie na wniosek.
Przyjmijmy, że sąd rozpoznaje sprawę należącą do kategorii, w której ustawa wprost pozwala na wszczęcie postępowania z urzędu, i wydaje postanowienie nakładające określony obowiązek związany z ochroną osoby wymagającej opieki. Uczestnik postępowania nie składa żadnego wniosku o wykonanie tego rozstrzygnięcia, ponieważ uważa, że nie leży to w jego interesie. Mimo to sąd, kierując się art. 522 KPC, sam podejmuje czynności zmierzające do wykonania postanowienia i nie uzależnia ich od aktywności uczestników. Dzięki temu cel orzeczenia zostaje osiągnięty także wtedy, gdy nikt z zainteresowanych nie występuje o jego realizację.
Najczęstszym błędem jest przyjmowanie, że art. 522 KPC obejmuje wszystkie postanowienia wydawane w postępowaniu nieprocesowym. Tak nie jest - decyduje charakter sprawy, a nie sam fakt, że rozpoznawana jest ona w trybie nieprocesowym. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że skoro wykonanie następuje z urzędu, uczestnik traci możliwość jakiegokolwiek działania; w rzeczywistości zachowuje on prawo do zaskarżania orzeczeń i zgłaszania wniosków na zasadach ogólnych. Mylące bywa również utożsamianie wykonania z urzędu z automatyczną egzekucją komorniczą - sposób realizacji orzeczenia zależy od jego treści i przepisów szczególnych. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy dana kategoria spraw rzeczywiście objęta jest tą zasadą.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Przepis obejmuje wyłącznie sprawy, które zgodnie z ustawą mogą być wszczęte z urzędu. W sprawach rozpoznawanych tylko na wniosek zasada wykonania z urzędu nie obowiązuje.
Jeżeli sprawa należy do kategorii objętych art. 522 KPC, wniosek uczestnika nie jest warunkiem wykonania orzeczenia. Sąd podejmuje czynności z własnej inicjatywy.
Nie. Decyduje sama możliwość wszczęcia sprawy z urzędu przewidziana w przepisach, a nie okoliczność, czy w konkretnym przypadku postępowanie rozpoczęło się na wniosek uczestnika.
Nie, przepis nie jest podstawą wszczęcia sprawy. Reguluje jedynie sposób wykonania już wydanych postanowień, a możliwość działania z urzędu wynika z przepisów szczególnych.
Zasada wykonania z urzędu nie pozbawia uczestnika środków zaskarżenia. Przysługują one na ogólnych zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 522