Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy. Przepisów o wyroku zaocznym nie stosuje się.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… był także zarzut braku rozliczenia się zbywcy wierzytelności z pozwanym, gdy chodzi o użyte do wykonania ww. robót materiały. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że przepis art. 513 § 2 k.p.c. przesądza o tym, że dłużnik może z przelanej wierzytelności potrącić wierzytelność, która mu przysługuje względem zbywcy, chociażby stała się wymagalna dopiero po otrzymaniu przez dłużnika zawiadomienia o przelewie. W niniejszej…
Fragment uzasadnienia
… wierzytelność obciążoną wszelkimi zarzutami przysługującymi dłużnikowi wobec cedenta (faktoranta), co potwierdza pochodny charakter nabycia wierzytelności w drodze przelewu ( art. 513 § 1 k.c. ). A zatem zakresem zarzutów, z których może skorzystać dłużnik na podstawie art. 513 § 1 k.c. objęte są również okoliczności, których podniesienie przez dłużnika w stosunku do cesjonariusza zakłada uprzednie wykonanie określonego…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 513: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 513 KPC formułuje dwie ściśle powiązane zasady dotyczące postępowania nieprocesowego. Po pierwsze, sam fakt, że uczestnik postępowania nie stawił się na posiedzeniu lub rozprawie, nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu sprawy przez sąd. Sąd może więc prowadzić postępowanie, przeprowadzać dowody i wydać orzeczenie także wtedy, gdy część uczestników lub nawet wszyscy uczestnicy nie przyszli. Po drugie, przepis wyraźnie wyłącza stosowanie regulacji o wyroku zaocznym, czyli konstrukcji znanej z procesu, w której bierność pozwanego prowadzi do szczególnego rodzaju rozstrzygnięcia opartego na twierdzeniach strony przeciwnej. W postępowaniu nieprocesowym takiego mechanizmu nie ma - sąd rozstrzyga na podstawie zebranego materiału, a nie na podstawie samego milczenia nieobecnego.
Art. 513 KPC odnosi się do spraw rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, a więc do postępowań, w których zamiast powoda i pozwanego występują wnioskodawca i uczestnicy. Chodzi między innymi o sprawy spadkowe, sprawy dotyczące zniesienia współwłasności, sprawy z zakresu prawa rzeczowego czy sprawy opiekuńcze prowadzone w tym trybie. Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy prawidłowo zawiadomiony uczestnik nie stawia się na wyznaczonym terminie. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku prawidłowego zawiadomienia uczestników o terminie ani z obowiązku wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Jeżeli przepis szczególny wymaga obecności określonej osoby lub jej wysłuchania, taki wymóg trzeba uwzględnić odrębnie.
Wnioskodawca składa wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym rodzicu i wskazuje jako uczestników swoje rodzeństwo. Sąd wyznacza posiedzenie i prawidłowo zawiadamia wszystkich, ale jedno z rodzeństwa nie stawia się i nie usprawiedliwia nieobecności. Na podstawie art. 513 KPC sąd nie odracza z tego powodu posiedzenia, lecz odbiera zapewnienie spadkowe od obecnych, bada dokumenty i może wydać postanowienie. Nieobecny uczestnik pozostaje uczestnikiem postępowania, otrzymuje odpis orzeczenia i zachowuje prawo do jego zaskarżenia na zasadach ogólnych.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że nieobecność uczestnika oznacza automatyczną przegraną albo że sąd przyjmie za prawdziwe wszystko, co twierdzi wnioskodawca. Tak nie jest - wyłączenie przepisów o wyroku zaocznym oznacza właśnie, że bierność nie zastępuje dowodów. Drugim nieporozumieniem jest uznanie, że skoro obecność nie jest konieczna, to nie warto się stawiać; w praktyce nieobecny traci możliwość przedstawienia swojego stanowiska i zgłoszenia wniosków dowodowych. Warto też pamiętać, że art. 513 KPC nie uchyla obowiązku prawidłowego zawiadomienia uczestnika, a jego brak może stanowić podstawę zarzutów wobec orzeczenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Zgodnie z art. 513 KPC niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy, więc sąd może prowadzić postępowanie i wydać orzeczenie pod nieobecność uczestnika.
Nie. Art. 513 KPC wprost wyłącza stosowanie przepisów o wyroku zaocznym w postępowaniu nieprocesowym.
Nie. Sąd nadal ocenia zebrany materiał i okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, a samo milczenie nieobecnego uczestnika nie zastępuje dowodów.
Tak. Uczestnik, który się nie stawił, pozostaje uczestnikiem postępowania i może korzystać ze środków zaskarżenia na zasadach ogólnych.
Art. 513 KPC nie zwalnia sądu z obowiązku prawidłowego zawiadomienia uczestników. Brak takiego zawiadomienia może być podstawą zarzutów wobec orzeczenia, dlatego warto skonsultować taką sytuację z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 513