Co dokładnie stanowi przepis
Art. 505(27) KPC składa się z dwóch krótkich, ale istotnych jednostek redakcyjnych. Paragraf 1 jest przepisem odsyłającym: nakazuje stosowanie art. 505(9), art. 505(12) § 1 i 3 oraz art. 505(13) Kodeksu postępowania cywilnego, czyli wybranych regulacji dotyczących postępowania odwoławczego znanych z postępowania uproszczonego. Ustawodawca nie powtarza więc ich treści, lecz przenosi je do omawianego postępowania, aby uniknąć powielania tych samych rozwiązań. Paragraf 2 reguluje natomiast konsekwencję określonego rozstrzygnięcia sądu odwoławczego: jeżeli sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, przekazuje sprawę do rozpoznania z wyłączeniem przepisów o postępowaniach odrębnych. Oznacza to, że sprawa po uchyleniu wyroku toczy się dalej według reguł ogólnych, a nie według szczególnego trybu, w którym została wcześniej rozpoznana.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie na etapie kontroli instancyjnej, a więc dopiero wtedy, gdy od wyroku wniesiono środek zaskarżenia i sprawa trafiła do sądu drugiej instancji. Paragraf 1 działa niejako automatycznie: sąd i strony muszą uwzględniać treść przepisów, do których art. 505(27) § 1 KPC odsyła, tak jak gdyby były one zapisane wprost w tym miejscu ustawy. Paragraf 2 uruchamia się wyłącznie w jednym scenariuszu procesowym - gdy sąd odwoławczy nie zmienia wyroku ani nie oddala środka zaskarżenia, lecz uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Od tego momentu sprawa jest prowadzona bez stosowania przepisów o postępowaniach odrębnych, co zwykle oznacza pełniejsze możliwości dowodowe i mniej rygorów formalnych niż w trybie szczególnym.
Przykład
Przedsiębiorca dochodzi od kontrahenta zapłaty za niewielkie zamówienie i sprawa zostaje rozpoznana w trybie szczególnym, zakończona wyrokiem oddalającym powództwo. Powód zaskarża to orzeczenie, a sąd drugiej instancji uznaje, że sprawa nie została rozpoznana co do istoty, i uchyla wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 505(27) § 2 KPC sąd, który będzie prowadził sprawę ponownie, nie stosuje już przepisów o postępowaniach odrębnych. W praktyce oznacza to, że strony mogą działać według reguł ogólnych, bez ograniczeń formalnych właściwych dla trybu, w którym sprawa toczyła się poprzednio.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest odczytywanie art. 505(27) KPC w oderwaniu od przepisów, do których on odsyła - bez ich lektury treść normy pozostaje niepełna. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wyłączenie przepisów o postępowaniach odrębnych następuje zawsze po wniesieniu środka zaskarżenia; w rzeczywistości skutek ten wiąże się wyłącznie z uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy. Trzecim błędem jest zakładanie, że po przekazaniu sprawy postępowanie zaczyna się całkowicie od nowa pod każdym względem - zmienia się tryb, a nie tożsamość sprawy. Warto też pamiętać, że odesłanie z § 1 obejmuje tylko wskazane przepisy i konkretne paragrafy, a nie całą regulację postępowania uproszczonego. W indywidualnej sprawie skutki procesowe zależą od jej okoliczności, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.