Art. 505¹⁴.

Co stanowi przepis

Art. 505(14) KPC zawiera regułę kolizyjną pomiędzy dwoma odrębnymi trybami postępowania odrębnego: postępowaniem uproszczonym oraz postępowaniem w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z § 1, jeżeli sprawa pracownicza jest rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, nie stosuje się do niej art. 466, art. 477 i art. 477(1) Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że wyłączone zostają te szczególne ułatwienia i mechanizmy, które ustawodawca przewidział wyłącznie dla spraw z zakresu prawa pracy, a które nie dają się pogodzić z formalizmem i uproszczoną, sformalizowaną konstrukcją postępowania uproszczonego. Paragraf 2 tego artykułu został uchylony, więc obecnie norma sprowadza się do jednego, jasno sformułowanego wyłączenia. Przepis nie zmienia natomiast właściwości sądu ani nie pozbawia strony innych uprawnień procesowych wynikających z ogólnych przepisów Kodeksu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 505(14) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy jednocześnie spełnione są dwa warunki: sprawa należy do kategorii spraw z zakresu prawa pracy oraz jest rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym. Sam charakter sprawy pracowniczej nie przesądza jeszcze o zastosowaniu tego przepisu - decyduje to, czy sąd prowadzi ją w trybie uproszczonym. Jeżeli sprawa toczy się w zwykłym postępowaniu procesowym, przepisy art. 466, art. 477 i art. 477(1) KPC działają w pełnym zakresie. Przepis ma więc znaczenie przede wszystkim dla drobniejszych spraw pracowniczych o charakterze majątkowym, w których zastosowanie znajduje tryb uproszczony.

Przykład

Pracownik dochodzi od byłego pracodawcy niewielkiej zaległej kwoty z tytułu wynagrodzenia i sprawa jest prowadzona w postępowaniu uproszczonym. Pracownik zgłasza się do biura podawczego sądu, licząc na to, że zgłosi powództwo ustnie do protokołu, tak jak przewiduje to art. 466 KPC dla spraw pracowniczych. W trybie uproszczonym ta możliwość jest jednak wyłączona przez art. 505(14) KPC, więc pozew musi zostać złożony na piśmie i na urzędowym formularzu, jeżeli przepisy tego wymagają. Nieznajomość tej zasady bywa źródłem wezwań do uzupełnienia braków formalnych, a w skrajnych przypadkach zwrotu pisma.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że wszystkie ułatwienia procesowe przewidziane dla pracowników obowiązują zawsze, niezależnie od trybu postępowania. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie wyłączenia z art. 505(14) KPC z pozbawieniem pracownika ochrony procesowej w ogóle - przepis wyłącza jedynie trzy wskazane regulacje, a nie zasady ogólne dotyczące pouczeń czy zwolnienia od kosztów. Zdarza się też, że strony powołują się na § 2 tego artykułu, który został uchylony i nie wywołuje już skutków prawnych. Warto wreszcie pamiętać, że o zastosowaniu trybu uproszczonego decydują odrębne przepisy, a nie wola strony. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni tryb postępowania i dobierze właściwą formę pisma procesowego.