Art. 479⁷³.

Co stanowi przepis

Art. 479(73) KPC zawiera krótką, ale praktycznie istotną normę: pełnomocnikiem Prezesa Urzędu może być pracownik Urzędu Transportu Kolejowego. Przepis ten należy do grupy regulacji dotyczących postępowania w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego, w których stroną jest Prezes Urzędu Transportu Kolejowego. Zasadą ogólną Kodeksu postępowania cywilnego jest to, że pełnomocnikiem procesowym może być przede wszystkim adwokat lub radca prawny, a także osoby wskazane w przepisach o pełnomocnictwie procesowym. Omawiany artykuł rozszerza ten krąg o zwykłego pracownika Urzędu, bez wymogu posiadania przez niego uprawnień zawodowych adwokata czy radcy prawnego. Innymi słowy, organ regulacyjny może być reprezentowany przed sądem przez własną kadrę merytoryczną, znającą specyfikę rynku kolejowego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 479(73) KPC znajduje zastosowanie w postępowaniach cywilnych, w których Prezes Urzędu Transportu Kolejowego występuje jako strona, w szczególności w sprawach zainicjowanych odwołaniem od jego decyzji lub zażaleniem na postanowienie. Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest istnienie stosunku pracy łączącego daną osobę z Urzędem Transportu Kolejowego - przepis mówi bowiem o pracowniku Urzędu, a nie o dowolnej osobie z nim współpracującej. Umocowanie takiej osoby następuje na zasadach ogólnych, czyli przez udzielenie pełnomocnictwa procesowego, które powinno zostać wykazane w aktach sprawy. Przepis nie wyłącza możliwości ustanowienia w tej samej sprawie adwokata lub radcy prawnego; daje jedynie dodatkową opcję. Nie zmienia też zakresu umocowania - pełnomocnik pracownik działa w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa i przepisów o czynnościach pełnomocnika.

Przykład

Przedsiębiorca kolejowy nie zgadza się z decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dotyczącą warunków dostępu do infrastruktury i wnosi odwołanie do sądu. Prezes Urzędu, zamiast zlecać obsługę zewnętrznej kancelarii, udziela pełnomocnictwa procesowego pracownikowi departamentu regulacji rynku kolejowego, który prowadził sprawę na etapie administracyjnym. Pracownik ten składa do akt dokument pełnomocnictwa, uczestniczy w rozprawie, przedstawia stanowisko organu i odpowiada na zarzuty odwołującego się przedsiębiorcy. Sąd nie może odmówić dopuszczenia go do udziału w sprawie tylko dlatego, że nie jest on adwokatem ani radcą prawnym, ponieważ jego umocowanie wynika wprost z art. 479(73) KPC.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że przepis pozwala reprezentować Prezesa Urzędu każdej osobie związanej z Urzędem, na przykład zleceniobiorcy lub eksperciowi zewnętrznemu - przepis wyraźnie mówi o pracowniku. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że samo zatrudnienie w Urzędzie wystarcza do działania w procesie; nadal konieczne jest udzielenie i wykazanie pełnomocnictwa. Zdarza się także mylne przekonanie, że regulacja ta obniża wymagania co do jakości czynności procesowych - pracownik działający jako pełnomocnik podlega tym samym rygorom, w tym terminom i wymogom formalnym pism. Wreszcie przepis nie przyznaje analogicznego uprawnienia drugiej stronie postępowania, która co do zasady korzysta z ogólnych reguł reprezentacji. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena prawidłowości umocowania i skutków czynności pełnomocnika zależy od okoliczności konkretnego postępowania.