Art. 477³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 477(3) Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie wyłącznie oznaczenie jednostki redakcyjnej wraz z adnotacją "(uchylony)". Oznacza to, że treść normatywna, która wcześniej mieściła się pod tym numerem, została przez ustawodawcę usunięta z tekstu ustawy i nie stanowi już obowiązującego prawa. Sam numer artykułu pozostaje jednak w tekście aktu, ponieważ przyjętą techniką legislacyjną jest niezmienianie numeracji pozostałych przepisów po derogacji jednego z nich. Dzięki temu wszystkie dalsze artykuły zachowują swoje dotychczasowe oznaczenia, a odesłania zawarte w innych ustawach i w orzecznictwie nie tracą sensu. Z punktu widzenia czytelnika art. 477(3) KPC należy zatem traktować jako "puste miejsce" w systematyce Kodeksu, a nie jako przepis o nieznanej treści.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony przepis nie ma zastosowania do żadnej sprawy rozpoznawanej według aktualnego stanu prawnego. Sąd nie może oprzeć na nim rozstrzygnięcia, a strona nie może skutecznie powoływać go jako podstawy swojego żądania lub zarzutu procesowego. Jedyny praktyczny kontekst, w którym art. 477(3) KPC bywa jeszcze przywoływany, to analiza historyczna: badanie, jak dana instytucja procesowa była uregulowana przed nowelizacją, oraz lektura starszych opracowań i pism procesowych. Numeracja wskazuje, że jednostka ta była umieszczona w części Kodeksu poświęconej postępowaniom odrębnym, w sąsiedztwie przepisów dotyczących spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jednak jej dawnej treści nie należy odtwarzać z samego numeru. Aby ustalić, co obowiązuje dziś, trzeba sięgnąć do przepisów, które regulują daną materię w aktualnym brzmieniu.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje odpowiedź na pozew i korzysta ze starszego komentarza znalezionego w internecie, w którym powołano art. 477(3) KPC jako podstawę określonej czynności procesowej. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu Kodeksu okazuje się, że przy tym artykule widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Oparcie pisma na takim przepisie nie wywoła zamierzonego skutku, ponieważ sąd oceni argumentację według przepisów obowiązujących w dniu dokonywania czynności. Właściwym działaniem jest ustalenie, czy dana instytucja została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej, zmodyfikowana, czy też zniesiona w całości.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w tekście ustawy, to przepis "jakoś" obowiązuje. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie automatycznie oznacza likwidację danej instytucji prawnej - często treść zostaje jedynie przeniesiona do innego artykułu lub do odrębnej ustawy. Trzecim problemem jest korzystanie z nieaktualnych wydań Kodeksu i wyszukiwarek, które prezentują archiwalne brzmienie bez wyraźnego oznaczenia daty. Warto też pamiętać, że do czynności dokonanych w przeszłości mogą mieć zastosowanie przepisy przejściowe, które wskazują, którą wersję ustawy stosuje się do spraw wszczętych wcześniej. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali, jaki przepis znajduje zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym.