Art. 458³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 458[3] Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status przepisu uchylonego, co oznacza, że jednostka redakcyjna o tym numerze pozostała w tekście ustawy wyłącznie jako pusta pozycja, bez treści normatywnej. W oficjalnym tekście ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego przy tym artykule widnieje jedynie adnotacja "(uchylony)". Ustawodawca zdecydował się usunąć zawartą tam wcześniej regulację, ale nie zmienił numeracji pozostałych przepisów, aby nie zaburzać odesłań w innych aktach prawnych, w orzecznictwie i w piśmiennictwie. Z tego powodu artykuł nie może być samodzielną podstawą żadnego wniosku, zarzutu ani rozstrzygnięcia sądu. Powoływanie się dziś na art. 458[3] KPC jako na obowiązującą normę jest błędem, ponieważ przepis ten nie kreuje już żadnych praw ani obowiązków procesowych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis uchylony co do zasady nie ma zastosowania do spraw wszczętych i toczących się po dacie jego uchylenia. Znaczenie art. 458[3] KPC może się jednak ujawnić w wymiarze historycznym: przy analizie czynności procesowych dokonanych w okresie, gdy przepis obowiązywał, przy ocenie prawidłowości starszych orzeczeń oraz przy lekturze komentarzy i publikacji sprzed nowelizacji. O tym, czy do konkretnej sprawy stosuje się przepisy dawne czy nowe, decydują przepisy przejściowe (intertemporalne) zawarte w ustawie nowelizującej, a nie sam Kodeks postępowania cywilnego. Dlatego przy sprawach starszych zawsze należy sięgnąć do tekstu ustawy w wersji obowiązującej w dniu podejmowania czynności. Osoba analizująca akta powinna też sprawdzić, czy materia dawnego przepisu nie została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej Kodeksu.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje pismo procesowe i korzysta z wzoru pobranego z internetu, w którym powołano art. 458[3] KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się, że przy tym artykule figuruje wyłącznie adnotacja "(uchylony)", a więc powołana podstawa prawna nie istnieje. Przedsiębiorca weryfikuje więc, która obecnie obowiązująca jednostka redakcyjna reguluje interesujące go zagadnienie, i poprawia pismo przed jego złożeniem. Dzięki temu unika sytuacji, w której sąd uzna argumentację za opartą na nieobowiązującej normie, a wniosek za pozbawiony podstawy prawnej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal widnieje w Kodeksie, to przepis wciąż obowiązuje. Drugim jest korzystanie z nieaktualnych wzorów pism, poradników i publikacji sprzed nowelizacji, które nadal odsyłają do uchylonej jednostki. Trzecim - założenie, że uchylenie przepisu oznacza likwidację całej instytucji procesowej; bywa bowiem, że regulację jedynie przeniesiono w inne miejsce ustawy albo zmodyfikowano jej treść. Warto również pamiętać, że data uchylenia bywa różna od daty ogłoszenia nowelizacji, dlatego kluczowe jest sprawdzenie stanu prawnego na konkretny dzień. Przy sprawach indywidualnych, zwłaszcza dotyczących czynności podjętych w przeszłości, warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali właściwy stan prawny.