Art. 410¹.

Co stanowi przepis

Art. 410(1) § 1 KPC wprowadza zakaz ponownego wnoszenia skargi o wznowienie postępowania, jeżeli spełnione są łącznie trzy warunki: skarga dotyczy tej samej sprawy, pochodzi od tej samej strony i opiera się na tych samych podstawach wznowienia. Taka skarga jest z mocy prawa niedopuszczalna, co oznacza, że sąd nie bada jej merytorycznie, lecz kończy jej rozpoznanie decyzją formalną. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek: zakaz nie działa, gdy okoliczności sprawy wykluczają ocenę, że mamy do czynienia z powtórzeniem tej samej skargi. Paragraf 2 nakazuje odpowiednie stosowanie do takiej skargi przepisów art. 394(3) § 3 i 4 KPC, czyli uproszczonego mechanizmu przewidzianego dla powtórnie wnoszonych środków zaskarżenia. Celem regulacji jest przeciwdziałanie łańcuchowemu, wielokrotnemu kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń przy pomocy wciąż tych samych argumentów.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy strona wniosła już wcześniej skargę o wznowienie i została ona rozpoznana lub odrzucona, a następnie ta sama strona składa kolejną skargę w tej samej sprawie. Kluczowe jest porównanie podstaw wznowienia: jeżeli strona ponownie powołuje się na te same okoliczności faktyczne i tę samą podstawę prawną, art. 410(1) § 1 KPC znajdzie zastosowanie. Jeżeli natomiast nowa skarga opiera się na innej podstawie, na przykład na okolicznościach, które ujawniły się później, zakaz nie działa. Sąd ocenia tożsamość skargi z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, ponieważ sam przepis dopuszcza odstępstwo, gdy okoliczności wykluczają uznanie skargi za powtórzoną. Znaczenie ma także tożsamość podmiotowa - zakaz odnosi się do tej samej strony, a nie do każdego uczestnika postępowania.

Przykład

Strona przegrała sprawę o zapłatę, a wyrok się uprawomocnił. Wniosła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że była pozbawiona możliwości działania, ponieważ nie doręczono jej zawiadomienia o rozprawie; skarga została odrzucona. Po kilku miesiącach ta sama strona składa kolejną skargę, opartą dokładnie na tym samym zarzucie i tych samych dokumentach. W takiej sytuacji sąd, powołując się na art. 410(1) § 1 KPC, potraktuje skargę jako niedopuszczalną, bez ponownego badania zasadności zarzutu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że przepis zamyka drogę do jakiegokolwiek kolejnego wznowienia - zakaz obejmuje wyłącznie skargę tożsamą podmiotowo, przedmiotowo i co do podstaw. Drugim jest utożsamianie nowej argumentacji prawnej z nową podstawą wznowienia; samo inne uzasadnienie tych samych okoliczności zwykle nie wystarczy. Trzecim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd i tak zbada sprawę merytorycznie - niedopuszczalność oznacza zakończenie sprawy bez takiego badania. Warto też pamiętać, że odesłanie z § 2 do art. 394(3) § 3 i 4 KPC upraszcza sposób procedowania nad taką skargą. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy ocenie tożsamości podstaw wznowienia, warto skonsultować się z prawnikiem.