Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 40.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Powództwo ze stosunku członkostwa spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia wytacza się wyłącznie według miejsca ich siedziby.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GCo 190/15Sąd Okręgowy w Krakowie

Zapis prorogacyjny a egzekucja z aktu notarialnego

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Krakowie uznał, że w sprawie o zabezpieczenie roszczenia dotyczącego pozbawienia wykonalności aktu notarialnego właściwy jest sąd według miejsca prowadzenia egzekucji. Jednocześnie wskazał, że zapis prorogacyjny w umowie nie wyłącza tej reguły, gdy spór dotyczy skutków poddania się egzekucji. Orzeczenie jest ważne dla…
  • sąd powszechny
Czytaj orzeczenie
II C 2588/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… dotychczasowej wysokości. Następnie powodowie podnoszą nieprawidłowości w zakresie doręczeń: właściciele lokali nr (...) nie otrzymali wypowiedzenia w trybie art. 40 Kpc , do którego odsyła ostatnie zdanie ustępu 1 art. 78 Ugn. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, pisma kierowane do strony powinny być adresowane do niej imiennie, czyli adresując przesyłkę organ musi wymienić stronę jako indywidualnie określonego…
VI ACa 951/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rozliczenie kosztów budowy w spółdzielni – wyrok SA

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
  • uchwały organów spółdzielni
Czytaj orzeczenie
VI ACa 434/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rynek SMS i obowiązki regulacyjne – wyrok SA w Warszawie

Fragment uzasadnienia

… brak uwzględnienia zmian na rynku zwiększających jego konkurencyjność, a w konsekwencji naruszenia art. 24 pkt i pkt 2 lit. a, art. 34 ust. 1, art. 36, art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 40 Pt przez ich zastosowanie w sytuacji braku podstawy prawnej do regulacji przedmiotowego rynku z jednoczesnym naruszeniem zasady równoprawnej konkurencji; - naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa poprzez…
  • nierozpoznanie istoty sprawy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 40: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 40 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) wskazuje zasadę kompetencji miejscowej w sprawach dotyczących stosunków członkostwa w spółdzielniach, spółkach oraz stowarzyszeniach. Oznacza to, że jeśli członek tych podmiotów chce wytoczyć powództwo z tego stosunku prawnego, powinien zrobić to w sądzie położonym według siedziby spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia, a nie według swojego miejsca zamieszkania czy innego miejsca. Przepis ten jest wyrazem regulacji dotyczącej właściwości miejscowej sądu, co wpływa na efektywność i celowość rozpoznania sprawy. Wskazuje on na jednolite miejsce rozstrzygania sporów z tytułu członkostwa, co ma praktyczne znaczenie zarówno dla spółdzielni czy stowarzyszeń, jak i ich członków.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy pojawia się spór związany z przynależnością członkowską, na przykład z uchwałą walnego zgromadzenia, decyzją o wykluczeniu z członkostwa, obowiązkami członka czy prawami związanymi z uczestnictwem w organach spółdzielni lub stowarzyszenia. Zasada ta obowiązuje wyłącznie w powództwach, które dotyczą bezpośrednio stosunku członkostwa, dlatego inne sprawy mogą podlegać właściwości miejscowej zgodnie z ogólnymi regułami KPC. Tym samym, miejscem wytoczenia powództwa nie będzie trybunał według miejsca zamieszkania powoda, lecz sąd z siedziby podmiotu, wobec którego powództwo jest kierowane.

Przykładowo, jeśli członek spółdzielni mieszkający w Warszawie zostaje wykluczony z członkostwa przez organ spółdzielni, której siedziba jest w Gdańsku, powództwo o ustalenie bezskuteczności tej uchwały musi być wytoczone w sądzie właściwym dla siedziby spółdzielni, czyli w Gdańsku. Nie jest możliwe wytoczenie takiego powództwa w Warszawie ze względu na odmienne miejsce zamieszkania powoda. Taka regulacja zapobiega rozproszeniu postępowań i ułatwia dostęp do informacji i dokumentacji związanej bezpośrednio z centralą podmiotu.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 40 KPC jest próba pominięcia tego przepisu i składanie powództwa według miejsca zamieszkania członka spółdzielni lub stowarzyszenia, co może skutkować zwrotem pozwu lub przekazaniem sprawy do właściwego sądu. Ponadto, niekiedy powstaje niejasność, czy dane powództwo rzeczywiście dotyczy stosunku członkostwa – ważne jest więc staranne ustalenie przedmiotu sporu. Należy także zwrócić uwagę, że przepisy szczególne mogą w konkretnych przypadkach przewidywać inne regulacje dotyczące właściwości sądu. W związku z tym, w indywidualnej sprawie wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże ustalić właściwą właściwość miejscową zgodnie z istniejącym stanem prawnym i rozstrzygnąć wątpliwości praktyczne.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest powództwo ze stosunku członkostwa?

To powództwo dotyczące praw i obowiązków wynikających z członkostwa w spółdzielni, spółce lub stowarzyszeniu.

Jakie jest miejsce wytaczania powództwa ze stosunku członkostwa?

Zgodnie z art. 40 KPC powództwo takie wnosi się wyłącznie według miejsca siedziby spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia.

Czy można wytoczyć takie powództwo w sądzie właściwym dla mojego miejsca zamieszkania?

Nie, przepisy wyraźnie wskazują miejsce siedziby podmiotu jako właściwe sądy do rozpoznania sprawy.

Co zrobić, jeśli powództwo zostało wniesione do niewłaściwego sądu?

Sąd może zwrócić pozew lub przekazać sprawę do sądu właściwego ze względu na miejsce siedziby podmiotu.

Czy przepis art. 40 KPC obowiązuje we wszystkich sprawach związanych z działalnością spółdzielni?

Nie, dotyczy tylko powództw wynikających ze stosunku członkostwa; inne sprawy mogą być rozpatrywane według innych zasad.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 40