Art. 375.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 375 KPC formułuje zasadę dotyczącą sposobu rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji. Przepis stanowi, że poza przypadkami określonymi w art. 391(1), art. 373 i art. 374 przewodniczący wyznacza rozprawę. Innymi słowy, ustawodawca wskazuje, że jeżeli sprawa nie mieści się w wyliczonych wyjątkach, tokiem właściwym jest skierowanie sprawy na rozprawę apelacyjną. Czynność wyznaczenia rozprawy została powierzona przewodniczącemu, a więc jest to czynność z zakresu kierownictwa postępowaniem, a nie odrębne rozstrzygnięcie merytoryczne. Konstrukcja przepisu jest zatem dopełniająca: art. 375 KPC obejmuje wszystko to, co nie zostało objęte odesłaniem do art. 391(1), art. 373 i art. 374 KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie na etapie postępowania apelacyjnego, po tym jak akta sprawy trafiły do sądu drugiej instancji, a apelacja nie została potraktowana w sposób przewidziany w przepisach, do których art. 375 KPC odsyła. Przewodniczący, analizując stan sprawy, ustala najpierw, czy zachodzi którakolwiek z sytuacji wyjątkowych wskazanych w art. 391(1), art. 373 lub art. 374 KPC. Jeżeli żadna z nich nie występuje, aktualizuje się obowiązek wyznaczenia rozprawy wynikający z art. 375 KPC. Przepis ma więc charakter porządkujący i pozwala określić domyślny tryb rozpoznania środka odwoławczego. Nie reguluje on natomiast samego przebiegu rozprawy ani treści orzeczenia kończącego postępowanie apelacyjne.

Przykład zastosowania

Strona przegrywająca proces o zapłatę wnosi apelację od wyroku sądu rejonowego, a akta wraz ze środkiem zaskarżenia trafiają do sądu okręgowego. Przewodniczący w wydziale odwoławczym bada, czy sprawa nie podlega żadnemu z trybów wskazanych w art. 391(1), art. 373 lub art. 374 KPC. Skoro w tej konkretnej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, przewodniczący, działając na podstawie art. 375 KPC, wyznacza termin rozprawy apelacyjnej. Strony otrzymują zawiadomienia o terminie i mogą stawić się w sądzie, aby przedstawić swoje stanowiska ustnie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że każda apelacja musi zostać rozpoznana na rozprawie. Art. 375 KPC wyraźnie zastrzega wyjątki wskazane w innych przepisach, więc reguła ta nie ma charakteru bezwzględnego. Drugie nieporozumienie polega na traktowaniu wyznaczenia rozprawy jako rozstrzygnięcia, od którego można się odwołać - jest to czynność techniczno-organizacyjna przewodniczącego. Trzecim błędem jest utożsamianie samego wyznaczenia terminu rozprawy z oceną zasadności apelacji; art. 375 KPC nie przesądza o wyniku sprawy. Warto też pamiętać, że przepis nie określa, w jakim czasie rozprawa ma zostać wyznaczona, ani nie wprowadza dodatkowych wymogów formalnych wobec stron. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni sytuację procesową na tle całości akt.