Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 356.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniach niekończących postępowania w sprawie, wydanych na posiedzeniach jawnych, wpisuje się do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji, jeżeli nie przysługuje na nie zażalenie.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ca 1376/13Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Regres między wspólnikami spółki cywilnej – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… Wniosek został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 5 stycznia 2011 r. w sprawie o sygnaturze IX Ns 754/09. Rozstrzygnięcie to w oparciu o art. 356 w zw. z art. 366 w zw. z art. 361 kpc stworzyło stan powagi rzeczy osądzonej i pozostawało wiążące. Ponadto zgłoszono w tym względzie zarzut przedawnienia i dodatkowo podniesiono, że należność z tytułu udziału w zysku mogłaby być dochodzona w…
VI ACa 426/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Dopozwanie wymaga postanowienia sądu – wyrok SA w Warszawie

Fragment uzasadnienia

… decyduje Sąd, wydając zawsze odpowiednie postanowienie. Postanowienie to powinno być wydane na rozprawie – jako niezaskarżone – może być wpisane do protokołu rozprawy ( art. 356 k.p.c. ). Wezwanie do udziału w sprawie jest czynnością Sądu, a nie stron postępowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1968 r. III CZP 69/67, z dnia 25 kwietnia 1980 r. III CZP 21/80, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada…
  • nieważność postępowania
Czytaj orzeczenie
VI C 1278/22Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie

VI C 1278/22

Fragment uzasadnienia

… ww. sprawie ustalił więc, iż na dzień wyrokowania pozwana zajmowała sporny lokal bez tytułu prawnego (a więc przyjął także skuteczność wypowiedzenia umowy najmu). Zgodnie z art. 356 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca wyroku…
XV Ca 1205/21Sąd Okręgowy w Poznaniu

XV Ca 1205/21

Fragment uzasadnienia

… się do merytorycznych zarzutów strony pozwanej, można było zastąpić odwołaniem się do treści pism procesowych stron, jak kilkakrotnie uczynił to Sąd Rejonowy ( zgodnie z art. 356 § 6 k.p.c. sąd może jedynie odstąpić od sporządzenia uzasadnienia postanowienia podlegającego zaskarżeniu, jeżeli w całości uwzględnia zawarty w piśmie procesowym wniosek strony i podziela argumenty strony przytoczone na jego poparcie, w…
  • nierozpoznanie istoty sprawy
  • postępowanie odwoławcze
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 356: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 356 KPC reguluje sposób utrwalania na piśmie rozstrzygnięć sądu zawartych w postanowieniach, które nie kończą postępowania w sprawie. Zgodnie z tym przepisem takie rozstrzygnięcia, jeżeli zapadły na posiedzeniu jawnym, wpisuje się do protokołu i nie sporządza się dla nich odrębnej sentencji. Warunkiem zastosowania tego uproszczenia jest to, aby na dane postanowienie nie przysługiwało zażalenie. Innymi słowy, muszą wystąpić łącznie trzy elementy: postanowienie ma charakter niekończący postępowania, zostało wydane na posiedzeniu jawnym oraz jest niezaskarżalne zażaleniem. Przepis ma więc charakter techniczno-procesowy i służy odciążeniu sądu od zbędnej pracy dokumentacyjnej, nie zmieniając przy tym mocy samego rozstrzygnięcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim do bieżących decyzji porządkowych i dowodowych podejmowanych w toku rozprawy lub innego posiedzenia jawnego. Chodzi o postanowienia, które nie zamykają drogi do wydania wyroku ani nie kończą sprawy w danej instancji, lecz jedynie kształtują dalszy przebieg procesu. Jeżeli jednak na postanowienie przysługuje zażalenie, art. 356 KPC nie działa i konieczne jest sporządzenie odrębnej sentencji, co ma znaczenie dla późniejszej kontroli instancyjnej. Podobnie przepis nie obejmuje postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym, ponieważ tam nie sporządza się protokołu rozprawy w tym samym trybie. Ocena, czy dane postanowienie jest zaskarżalne, wynika z przepisów szczególnych Kodeksu postępowania cywilnego.

Przykład

Na rozprawie w sprawie o zapłatę pełnomocnik powoda wnosi o dopuszczenie dowodu z zeznań kolejnego świadka, a sąd wniosek ten oddala jako zmierzający do przedłużenia postępowania. Takie postanowienie nie kończy postępowania w sprawie i nie przysługuje na nie zażalenie, dlatego sąd nie sporządza dla niego osobnego dokumentu z sentencją. Rozstrzygnięcie zostaje po prostu wpisane do protokołu rozprawy i w tej formie funkcjonuje w aktach sprawy. Strona, która się z nim nie zgadza, może zgłosić zastrzeżenie do protokołu, aby zachować możliwość powoływania się na to uchybienie na dalszym etapie postępowania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że postanowienie wpisane wyłącznie do protokołu ma słabszą moc niż to ujęte w odrębnej sentencji. Tak nie jest: art. 356 KPC dotyczy jedynie formy utrwalenia rozstrzygnięcia, a nie jego skuteczności czy wiążącego charakteru. Druga pomyłka polega na uznaniu, że skoro nie ma odrębnej sentencji, to postanowienia nie da się w żaden sposób kwestionować - w rzeczywistości niektóre niezaskarżalne postanowienia podlegają kontroli w ramach zaskarżenia orzeczenia kończącego sprawę. Mylące bywa też utożsamianie postanowień niekończących postępowania z postanowieniami wpadkowymi każdego rodzaju, podczas gdy o zastosowaniu przepisu decyduje przede wszystkim brak zażalenia. Warto również pamiętać, że protokół powinien odzwierciedlać treść rozstrzygnięcia w sposób pozwalający na jego jednoznaczne odczytanie.

W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni charakter konkretnego postanowienia i dostępne środki działania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy postanowienie wpisane tylko do protokołu jest ważne?

Tak. Art. 356 KPC dotyczy wyłącznie formy utrwalenia rozstrzygnięcia, a nie jego mocy prawnej. Postanowienie wiąże tak samo jak ujęte w odrębnej sentencji.

Kiedy sąd musi sporządzić odrębną sentencję postanowienia?

Wtedy, gdy na postanowienie przysługuje zażalenie albo gdy kończy ono postępowanie w sprawie. W takich przypadkach uproszczenie z art. 356 KPC nie ma zastosowania.

Czy przepis obejmuje posiedzenia niejawne?

Nie. Art. 356 KPC odnosi się wprost do postanowień wydanych na posiedzeniach jawnych, w tym na rozprawie.

Jak zakwestionować postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie?

Zwykle można zgłosić zastrzeżenie do protokołu, a następnie powołać się na uchybienie w środku zaskarżenia od orzeczenia kończącego sprawę.

Gdzie znajdę treść takiego postanowienia w aktach?

W protokole posiedzenia jawnego, na którym zostało wydane. Nie należy szukać dla niego osobnego dokumentu z sentencją.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 356