Art. 329.

Co stanowi przepis

Art. 329 KPC reguluje dwie kwestie dotyczące pisemnego uzasadnienia wyroku: jego zakres oraz termin sporządzenia. Zgodnie z § 1 uzasadnienie sporządza się w zakresie wynikającym z wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, co oznacza, że sąd nie musi wyjaśniać całego rozstrzygnięcia, jeżeli strona wnosi o uzasadnienie tylko określonej części wyroku lub tylko co do rozstrzygnięcia o niektórych roszczeniach. Paragraf 2 wprowadza dwutygodniowy termin liczony od dnia wpływu wniosku do właściwego sądu, a gdy wniosek był dotknięty brakami - od dnia ich usunięcia. Paragraf 3 dotyczy sytuacji, w których uzasadnienie sporządza się z urzędu; wtedy ten sam dwutygodniowy termin biegnie od dnia ogłoszenia wyroku. Wreszcie § 4 pozwala prezesowi sądu przedłużyć termin na czas oznaczony, jeżeli sporządzenie uzasadnienia w podstawowym terminie nie jest możliwe.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się po wydaniu wyroku, gdy strona chce poznać motywy rozstrzygnięcia lub przygotować środek zaskarżenia. Punktem wyjścia jest złożenie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem albo wystąpienie sytuacji, w której ustawa nakazuje sporządzenie uzasadnienia z urzędu. Kluczowe znaczenie ma treść wniosku, ponieważ to ona wyznacza zakres pracy sądu - jeżeli wniosek obejmuje tylko część wyroku, uzasadnienie będzie ograniczone do tej części. Jeżeli wniosek zawiera braki, na przykład formalne lub fiskalne, bieg terminu z § 2 rozpoczyna się dopiero po ich usunięciu. Termin dwutygodniowy jest terminem instrukcyjnym adresowanym do sądu, a jego przedłużenie przez prezesa sądu nie wymaga zgody stron.

Przykład

Sąd ogłasza wyrok, w którym zasądza część dochodzonej kwoty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala. Powód, zainteresowany wyłącznie zaskarżeniem oddalenia, składa wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w części oddalającej powództwo. Sąd sporządzi wtedy uzasadnienie tylko w tym zakresie, a nie co do całości wyroku, i powinien to zrobić w ciągu dwóch tygodni od wpływu wniosku. Jeżeli wniosek nie został należycie opłacony i powód uzupełnił opłatę po wezwaniu, dwa tygodnie liczy się dopiero od dnia usunięcia tego braku.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że sąd zawsze sporządza pełne uzasadnienie całego wyroku - art. 329 KPC wyraźnie wiąże zakres uzasadnienia z treścią wniosku. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie dwutygodniowego terminu jako terminu, którego przekroczenie samo w sobie unieważnia czynność sądu lub daje stronie roszczenie procesowe; przepis przewiduje przecież możliwość jego przedłużenia przez prezesa sądu. Strony mylą też termin sporządzenia uzasadnienia z terminem do wniesienia apelacji, który biegnie dopiero od doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Wreszcie warto pamiętać, że wadliwy lub nieopłacony wniosek opóźnia rozpoczęcie biegu terminu, co realnie wydłuża oczekiwanie na dokument. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zakres wniosku i skutki procesowe w konkretnym postępowaniu.