Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Jeżeli z czynności prawnej, ustawy albo orzeczenia sądowego będącego źródłem zobowiązania wynika, że świadczenie pieniężne może być spełnione wyłącznie w walucie obcej, sąd, uwzględniając powództwo, zastrzega, że spełnienie tego świadczenia nastąpi wyłącznie w walucie obcej.
Zapytaj o orzecznictwo do art. 319(1) KPC
Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.
Art. 319(1) KPC dotyczy treści wyroku zasądzającego świadczenie pieniężne wyrażone w walucie obcej. Przepis nakazuje sądowi, aby uwzględniając powództwo, zamieścił w wyroku zastrzeżenie, że spełnienie świadczenia nastąpi wyłącznie w walucie obcej. Warunkiem jest to, by z czynności prawnej, z ustawy albo z orzeczenia sądowego będącego źródłem zobowiązania wynikało, że świadczenie może być spełnione tylko w tej walucie. Norma ma więc charakter techniczno-procesowy: nie kreuje samodzielnie obowiązku zapłaty w walucie obcej, lecz przenosi do sentencji wyroku to, co wynika już z samego stosunku zobowiązaniowego. Dzięki temu treść orzeczenia jednoznacznie określa, w jakim pieniądzu dłużnik ma się zwolnić z zobowiązania.
Przepis stosuje się dopiero na etapie wyrokowania, gdy sąd uznaje powództwo o zapłatę za zasadne. Kluczowe jest ustalenie źródła zobowiązania: umowy lub innej czynności prawnej, przepisu ustawy albo wcześniejszego orzeczenia sądowego. Sąd bada, czy z tego źródła wynika wyłączność waluty obcej, czyli wyłączenie możliwości zapłaty w złotych. Jeżeli takiej wyłączności nie da się ustalić, zastrzeżenia z art. 319(1) KPC nie zamieszcza się. Przepis nie zwalnia powoda z obowiązku prawidłowego sformułowania żądania oraz wykazania podstawy dochodzonej kwoty.
Przedsiębiorca zawiera z zagranicznym kontrahentem umowę, w której strony wyraźnie postanawiają, że wynagrodzenie w wysokości oznaczonej w euro może być zapłacone tylko w euro, z wyłączeniem zapłaty w złotych. Kontrahent nie płaci, a przedsiębiorca wnosi pozew o zapłatę kwoty w euro. Sąd, uwzględniając powództwo, zasądza świadczenie i jednocześnie zastrzega w wyroku, że jego spełnienie nastąpi wyłącznie w euro. Takie zastrzeżenie porządkuje dalsze etapy sprawy, ponieważ z sentencji wprost wynika, w jakiej walucie dłużnik ma spełnić świadczenie.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że każde zobowiązanie wyrażone w walucie obcej automatycznie prowadzi do zastrzeżenia z art. 319(1) KPC. Przepis wymaga wyłączności waluty obcej, a nie samego oznaczenia w niej wysokości świadczenia. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie tego przepisu jako podstawy materialnoprawnej roszczenia - jest to regulacja procesowa dotycząca treści wyroku. Trzeci błąd to zakładanie, że sąd doda zastrzeżenie w każdym przypadku z urzędu bez ustalenia treści umowy, ustawy lub wcześniejszego orzeczenia; podstawa musi zostać wykazana w toku postępowania. Zdarza się też mylenie waluty świadczenia z walutą, w której prowadzone są rozliczenia bankowe stron, co nie jest tym samym zagadnieniem. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie treści konkretnej umowy, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Zastrzeżenie z art. 319(1) KPC dotyczy sytuacji, w których ze źródła zobowiązania wynika, że świadczenie może być spełnione wyłącznie w walucie obcej. Samo wyrażenie kwoty w euro nie zawsze oznacza taką wyłączność.
Poza zasądzeniem kwoty wyrok zawiera zastrzeżenie, że spełnienie świadczenia nastąpi wyłącznie w walucie obcej. Zastrzeżenie to jest częścią sentencji orzeczenia.
Artykuł 319(1) KPC wymienia czynność prawną, ustawę oraz orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania. Z jednego z tych źródeł musi wynikać wyłączność waluty obcej.
Nie. Jest to regulacja procesowa dotycząca treści wyroku, a nie podstawa materialnoprawna roszczenia. Obowiązek zapłaty w danej walucie wynika z umowy, ustawy lub wcześniejszego orzeczenia.
Konieczna jest wykładnia postanowień umowy i ustalenie woli stron. W takiej sytuacji warto skonsultować treść dokumentu z prawnikiem przed sformułowaniem żądania pozwu.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.
Zapytaj o art. 319(1)