Art. 1040¹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1040(1) KPC zawiera jedną, bardzo zwięzłą normę: plan podziału wykonuje komornik. Oznacza to, że po sporządzeniu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji i po jego uprawomocnieniu się czynności faktyczne polegające na wypłacie poszczególnych kwot należą do organu egzekucyjnego, którym jest komornik sądowy. Przepis rozstrzyga zatem kwestię kompetencyjną - wskazuje podmiot odpowiedzialny za etap realizacji planu, a nie za samo jego zatwierdzenie czy kontrolę. Dzięki temu uczestnicy postępowania wiedzą, do kogo mają kierować oczekiwania co do faktycznego przekazania środków i kto odpowiada za prawidłowość tej czynności. Norma ma charakter porządkujący i uzupełnia regulacje o podziale sumy uzyskanej z egzekucji zawarte w sąsiednich przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy w toku egzekucji doszło do uzyskania sumy podlegającej podziałowi między kilku wierzycieli lub gdy podział jest konieczny z innych przyczyn przewidzianych w ustawie. Warunkiem uruchomienia art. 1040(1) KPC jest istnienie planu podziału, czyli dokumentu określającego, jakie kwoty i w jakiej kolejności przypadają poszczególnym uprawnionym. Dopóki plan może być jeszcze kwestionowany w trybie przewidzianym przepisami, dopóty jego wykonanie nie jest czynnością zamkniętą. Po ustaniu przeszkód komornik przystępuje do realizacji planu, czyli do przekazania środków zgodnie z jego treścią. Przepis dotyczy zarówno egzekucji z ruchomości i wierzytelności, jak i sytuacji, w których podział obejmuje sumy pochodzące z innych składników majątku dłużnika.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję przeciwko przedsiębiorcy na wniosek trzech wierzycieli i uzyskuje ze sprzedaży zajętych maszyn kwotę, która nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich należności. Sporządza plan podziału, w którym określa, jaka część kwoty przypada każdemu z wierzycieli z uwzględnieniem kolejności zaspokojenia i kosztów postępowania. Po tym, jak plan staje się skuteczny, to komornik - a nie sąd ani sami wierzyciele - dokonuje przelewów na rachunki uprawnionych zgodnie z zapisami planu. Wierzyciel, który oczekuje wypłaty, zwraca się w tej sprawie do kancelarii komorniczej prowadzącej postępowanie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wypłatą środków zajmuje się sąd, ponieważ to sąd rozpoznaje zarzuty przeciwko planowi podziału. Art. 1040(1) KPC wyraźnie oddziela kontrolę planu od jego wykonania i to drugie powierza komornikowi. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że komornik może przy wykonywaniu planu modyfikować przypadające kwoty, na przykład na prośbę jednego z wierzycieli - organ egzekucyjny realizuje plan w takim kształcie, w jakim wiąże. Trzecim błędem jest utożsamianie sporządzenia planu z natychmiastową wypłatą; między tymi zdarzeniami mieści się etap, w którym plan może być kwestionowany. Warto też pamiętać, że zastrzeżenia do sposobu wykonania planu należy zgłaszać w trybie przewidzianym dla czynności komornika, a nie w drodze nieformalnych wystąpień. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o kwestionowanie sposobu podziału lub terminów wypłat, warto skonsultować się z prawnikiem.