Art. 1032.

Co stanowi przepis

Art. 1032 KPC dotyczy sytuacji, w której w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji uwzględniono należność przypadającą wierzycielowi, który nie dysponuje jeszcze tytułem wykonawczym. Zgodnie z § 1 takiej kwoty nie wypłaca się od razu uprawnionemu, lecz pozostawia się ją na rachunku depozytowym Ministra Finansów. Depozyt pełni funkcję zabezpieczającą: pieniądze są przechowywane do czasu, aż wyjaśni się, czy wierzytelność rzeczywiście istnieje i czy zostanie potwierdzona orzeczeniem sądu. Paragraf 2 wprowadza jednak wyraźne ograniczenie czasowe - wierzyciel ma miesiąc od uprawomocnienia się planu podziału na przedstawienie dowodu wytoczenia powództwa o zasądzenie mu roszczenia. Jeżeli tego nie uczyni, traci prawo do sumy pozostającej w depozycie, a środki mogą zostać przeznaczone na zaspokojenie pozostałych uczestników podziału.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie podziału sumy uzyskanej z egzekucji, a więc już po spieniężeniu majątku dłużnika. Warunkiem jego zastosowania jest to, że dana należność została ujęta w planie podziału, mimo iż wierzyciel nie legitymuje się jeszcze tytułem wykonawczym, czyli dokumentem opatrzonym klauzulą wykonalności. Chodzi zatem o wierzytelności, których istnienie lub wysokość nie zostały jeszcze prawomocnie przesądzone. Termin miesięczny z art. 1032 § 2 KPC biegnie dopiero od uprawomocnienia się planu podziału, a nie od jego sporządzenia czy doręczenia. Skutek uchybienia terminowi jest surowy, ponieważ dotyczy samego prawa do środków zgromadzonych w depozycie.

Przykład

W toku egzekucji z nieruchomości uzyskano kwotę, która nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych należności. W planie podziału uwzględniono między innymi kwotę przypadającą osobie, która twierdzi, że dłużnik nie zapłacił jej za wykonane roboty budowlane, ale nie ma jeszcze wyroku ani nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności. Kwota ta zostaje przekazana na rachunek depozytowy Ministra Finansów i nie jest wypłacana. Jeżeli w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się planu podziału osoba ta przedstawi dowód złożenia pozwu o zapłatę, środki nadal czekają na rozstrzygnięcie sprawy; jeśli tego nie zrobi, traci prawo do zdeponowanej sumy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że samo ujęcie należności w planie podziału gwarantuje jej wypłatę - tak nie jest, dopóki nie zostanie wykazane prawo do świadczenia. Drugim nieporozumieniem jest liczenie terminu od daty sporządzenia planu, podczas gdy art. 1032 § 2 KPC wiąże jego początek z uprawomocnieniem się planu. Mylone bywa też wytoczenie powództwa z samym zamiarem jego wniesienia - liczy się przedstawienie dowodu, że pozew rzeczywiście został złożony. Wreszcie warto pamiętać, że wygranie procesu nie zwalnia z obowiązku dochowania miesięcznego terminu, ponieważ jego uchybienie prowadzi do utraty prawa do sumy z depozytu niezależnie od dalszych losów sprawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni sytuację na tle konkretnych dokumentów i terminów.