Przepis art. 355 Kodeksu karnego odnosi się do odpowiedzialności karnej żołnierzy, którzy prowadząc uzbrojony pojazd mechaniczny, naruszają zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Normą jest, że nawet nieumyślne naruszenie tych zasad, które spowoduje wypadek skutkujący obrażeniami ciała określonymi w art. 157 § 1 Kodeksu karnego lub znaczną szkodą w mieniu, pociąga za sobą odpowiedzialność karną w postaci aresztu wojskowego lub pozbawienia wolności do trzech lat. Przepis ten wskazuje jasno, że odpowiedzialność dotyczy także skutków nieumyślnych, co oznacza, że nie jest wymagana wina umyślna sprawcy. W § 2 wskazano surowszą karę, od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności, gdy następstwem wypadku jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Oznacza to, że skutek naruszenia zasad bezpieczeństwa znacząco wpływa na wymiar kary. § 3 natomiast doprecyzowuje stosowanie odpowiednich przepisów art. 42 i 178 Kodeksu karnego, które odnoszą się m.in. do ciągłości odpowiedzialności i warunków łagodzenia lub zwalniania z odpowiedzialności, co poszerza interpretację tego artykułu.
Przepis ma zastosowanie każdorazowo, gdy żołnierz kierujący uzbrojonym pojazdem mechanicznym popełni naruszenie zasad bezpieczeństwa, które choćby nieumyślnie doprowadzi do wypadku z opisanymi skutkami, zarówno w ruchu lądowym, wodnym czy powietrznym. Liczy się tu zarówno status kierującego pojazdem jako żołnierza, jak i okoliczność prowadzenia pojazdu uzbrojonego, co wiąże się ze szczególną odpowiedzialnością. Zastosowanie normy wymaga więc, by związek przyczynowy i efekt wypadku był skutkiem niedochowania zasad bezpieczeństwa, nawet gdy sprawca działał nieumyślnie.
Przykładem może być sytuacja, gdy żołnierz kierujący uzbrojonym pojazdem pancernym na terenowej trasie nie zachowa odpowiedniej ostrożności, co prowadzi do kolizji z innym pojazdem wojskowym, w wyniku której jeden z żołnierzy dozna obrażeń określonych w art. 157 § 1 KK. Pomimo że naruszenie zasad było nieumyślne, konsekwencją jest odpowiedzialność karna żołnierza. Gdyby natomiast podobny wypadek zakończył się śmiercią lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, możliwe byłoby orzeczenie kary pozbawienia wolności od pół roku do ośmiu lat.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 355 KK jest mylenie zakresu jego zastosowania z przepisami odnoszącymi się do cywilnych kierowców pojazdów. Nie zawsze oprawca zdaje sobie sprawę, że status żołnierza i użycie pojazdu uzbrojonego nakładają odrębną odpowiedzialność. Ponadto często nie dostrzega się, że wykroczenie lub zwykłe niedbalstwo, nawet nieumyślne, mogą skutkować poważnymi konsekwencjami karnymi, zwłaszcza jeżeli dojdzie do wypadku z obrażeniami lub śmiercią. Przepis ten nie wymaga umyślności, co bywa lekceważone przez osoby prowadzące pojazdy wojskowe. Podsumowując, art. 355 KK wskazuje na szczególną odpowiedzialność żołnierzy za wypadki powodowane przez nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa podczas kierowania uzbrojonymi pojazdami mechanicznymi. W indywidualnych przypadkach zastosowania tego przepisu warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ocenić okoliczności i skutki prawne danego zdarzenia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
