Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Kto znieważa pomnik lub inne miejsce publiczne urządzone w celu upamiętnienia zdarzenia historycznego lub uczczenia osoby, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński w sprawie K. M., skazanego z art. 261 k.k. z 1932 r. oraz z art. 4 § 1 i 2 Dekretu z dnia 13 czerwca 1946r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. nr 30, poz. 192 ze zm.), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2014…
Fragment uzasadnienia
… orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 10 grudnia 1958 r., natomiast uchylono tenże wyrok w części dotyczącej kary łącznej i skazania za czyn zakwalifikowany z art. 261 k.k. z 1932 r. oraz przekazano w tym zakresie sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. do ponownego rozpoznania; 2. z dnia 6 maja 1963 r. sygn. II K …/61, którym został zmieniony – poprzez obniżenie wymierzonej kary do dwóch lat więzienia – wyrok…
Fragment uzasadnienia
… dowodu z opinii biegłego z Instytutu Pamięci Narodowej. Zdaniem prawników O. I. , komunistyczny obelisk w R. nie jest objęty ochroną prawno-karną przewidzianą w art. 261 Kodeksu Karnego . Dobrem chronionym na podstawie tego przepisu jest bowiem pomnik upamiętniający zdarzenie historyczne lub urządzony celem uczczenia osoby, a nie miejsce propagujące totalitarny system komunistyczny” oraz w przypadku informacji: „Mecenasi z…
Fragment uzasadnienia
… (...) , oraz w tym samym miejscu i czasie znieważył (...) , poprzez umieszczenie na jego cokole „uśmiechu” farbą w sprayu, tj. o czyn z art. 288 § 1 kk w zb. z art. 261 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 57a § 1 kk 2. W dniu 20 maja 2020 roku w T. przy ul. (...) , na terenie należącym do (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z D. T. (1) , w miejscu publicznym i bez powodu, okazując przez to rażące lekceważenie…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 261: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 261 kodeksu karnego chroni pomniki oraz inne miejsca publiczne, które zostały urządzone w celu upamiętnienia wydarzeń historycznych lub uczczenia osób. Przepis wskazuje, że podlega karze każdy, kto znieważa taki pomnik lub miejsce publiczne. Znieważenie należy rozumieć jako działanie lub zachowanie wyrażające brak szacunku, poniżające lub obraźliwe względem obiektu chronionego prawem. Kara za to wykroczenie może mieć formę grzywny lub ograniczenia wolności, co oznacza, że sąd może nałożyć karę pecuniarną lub orzecić np. prace społeczne ograniczające swobodę.
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy czyn dotyczy pomnika lub miejsca publicznego, które formalnie spełnia funkcję upamiętnienia zdarzenia historycznego lub osoby. Nie jest więc chronione każde miejsce publiczne, lecz tylko takie, które zostało specjalnie zorganizowane lub oznaczone w celu pamięci i szacunku dla historii czy osoby. Ochrona obejmuje zarówno sam obiekt materialny, jak i otoczenie go jako miejsce publiczne. Warunkiem jest publiczna dostępność oraz cel upamiętnienia.
Dla przykładu można wyobrazić sobie sytuację, w której ktoś maluje obraźliwe napisy na pomniku poległych żołnierzy lub niszczy tablicę pamiątkową poświęconą ważnemu wydarzeniu narodowemu. Taka sytuacja wyczerpuje znamiona czynu określonego w art. 261 KK. Osoba dokonująca zniszczeń lub publicznie wyrażająca zmanipulowany brak szacunku wobec pomnika podlega wtedy odpowiedzialności karnej w postaci grzywny lub kary ograniczenia wolności. Taki przykład uwidacznia funkcję ochronną przepisu wobec zabytków i pamięci społecznej.
Częstym nieporozumieniem jest myślenie, że przepis chroni każde miejsce publiczne lub dowolny obiekt znajdujący się w przestrzeni publicznej. Tymczasem art. 261 KK dotyczy jedynie tych miejsc, które spełniają ściśle określony cel upamiętnienia zdarzenia lub osoby. Ponadto błędem jest traktowanie tej normy jako sposobu na ukaranie za drobne akty wandalizmu niezwiązane z funkcją pamięciową miejsca. Innym częstym niewłaściwym rozumieniem jest utożsamianie znieważenia z samym uszkodzeniem, podczas gdy przepis przewiduje odpowiedzialność także za zachowania poniżające lub obraźliwe bez konieczności fizycznego zniszczenia. W razie wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji, warto zwrócić się o pomoc do prawnika. W konkretnej sprawie ocena stanu faktycznego i zastosowanie przepisu wymaga analizy specjalistycznej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Znieważenie pomnika to zachowanie lub działanie wyrażające brak szacunku lub poniżające ten obiekt, np. zniszczenie lub obraźliwe napisy.
Sprawca podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności, które sąd może wymierzyć w zależności od okoliczności czynu.
Chronione są tylko pomniki i miejsca publiczne, które zostały urządzone w celu upamiętnienia zdarzenia historycznego lub osoby.
Nie zawsze; znieważenie oznacza także zachowania obraźliwe lub poniżające, niekoniecznie polegające na fizycznym uszkodzeniu.
W takim przypadku warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ocenić, czy przepis ma zastosowanie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 261