Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Kto zawiadamia o przestępstwie, lub o przestępstwie skarbowym organ powołany do ścigania wiedząc, że przestępstwa nie popełniono, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… udziale Prokuratora Luby Fiłoc po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. sprawy R. J. oskarżonego o przestępstwo z art. 233 §1 kk w zw. z art. 238 kk i in. na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II K 1035/12 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. rozwiązuje orzeczenie o wymierzeniu oskarżonemu łącznej kary…
Fragment uzasadnienia
… ; art. 280 § 2 k.k. D. W. (1) oskarżonego z art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. ; art. 233 § 1 k.k. w zb. z art. 238 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. ; art. 286 § 1 k.k. R. K. oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. ; art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. ; art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. ; art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w…
Fragment uzasadnienia
… G. oskarżonego z art. 270§1 kk i art. 286§1 kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 12 kk , art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 294§1 kk , art. 234 kk i art. 238 kk w zw. z art. 11§2 kk , art. 235 kk 2. J. S. (1) oskarżonego z art.270§1 kk i art. 286§1 kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 12 kk , art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 294§1 kk z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońców…
Fragment uzasadnienia
… R. W. oskarżonego o przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 289 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 238 k.k. i z art. 233 § 1 k.k. ; 3. A. N. oskarżonego o przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. ; 4. T. P. oskarżonego o przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 238: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 238 Kodeksu karnego określa odpowiedzialność karną za zawiadomienie organu ścigania o przestępstwie bądź przestępstwie skarbowym, wiedząc jednocześnie, że takie przestępstwo nie zostało popełnione. Oznacza to, że sprawca tego czynu świadomie i celowo podaje nieprawdziwe informacje, które mogą wpłynąć na uruchomienie procedur ścigania karnego. Kara przewidziana przez ustawodawcę obejmuje grzywnę, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat dwóch. Innymi słowy, przepis penalizuje fałszywe alarmy karne, które mogą naruszać dobro osoby rzekomo podejrzanej oraz obciążać organy wymiaru sprawiedliwości.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy ktoś składa zawiadomienie o przestępstwie, będąc pewnym, że takie przestępstwo nie miało miejsca. Warunek ten jest kluczowy – musi istnieć świadoma świadomość, że informacja jest nieprawdziwa. Zawiadomienie musi być skierowane do organu powołanego do ścigania przestępstw, czyli na przykład policji, prokuratury lub innych właściwych służb. Istotne jest, że przestępstwo może dotyczyć również sfery skarbowej. Co więcej, przepis nie obejmuje sytuacji, gdy osoba zawiadamiająca działa w dobrej wierze co do popełnienia czynu zabronionego.
Przykładem zastosowania art. 238 KK może być sytuacja, w której ktoś fałszywie oskarża sąsiada o kradzież, a następnie zgłasza to policji, pomimo że wie, że tego przestępstwa nie było. Takie działanie uruchamia niepotrzebne czynności śledcze, angażuje czas i środki policji oraz naraża fałszywie oskarżonego na podejrzenia i stres. Zgodnie z przepisem osoba, która w ten sposób działa, może zostać ukarana karą ograniczenia wolności, grzywną lub pozbawieniem wolności do dwóch lat.
Częstym nieporozumieniem związanym z art. 238 jest mylenie świadomego zawiadomienia z tzw. pomyłką lub błędem co do stanu faktycznego. Przepis wymaga, aby osoba składująca zawiadomienie wiedziała, że przestępstwa nie popełniono. Zatem składanie informacji w dobrej wierze, nawet jeśli okaże się ona błędna, nie podlega tej sankcji. Innym błędem może być niewłaściwe rozumienie zakresu organu powołanego do ścigania; ważne jest, by informacje skierować do odpowiedniego podmiotu. Warto pamiętać, że przepisy karne należy interpretować ściśle, dlatego każda decyzja powinna być poprzedzona analizą okoliczności. W indywidualnych sprawach zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić ryzyko odpowiedzialności z tytułu zawiadomienia o przestępstwie zgodnie z art. 238 KK.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Można zostać ukaranym grzywną, ograniczeniem wolności lub pozbawieniem wolności do 2 lat.
Nie, przepis dotyczy tylko świadomego zawiadomienia o przestępstwie, które nie miało miejsca.
Do organu powołanego do ścigania przestępstw, np. policji lub prokuratury.
Tak, zawiadomienie o przestępstwie skarbowym też jest objęte tym przepisem.
Dowód polega na wykazaniu, że osoba wiedziała o braku popełnienia przestępstwa i mimo to zgłosiła to organowi.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 238