PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 183.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia, transportuje odpady lub substancje albo dokonuje odzysku odpadów lub substancji w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom przywozi z zagranicy substancje zagrażające środowisku.

§ 3.Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego w § 1, 2 i 4.

§ 4.Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew przepisom przywozi odpady z zagranicy lub wywozi odpady za granicę.

§ 5.Kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo wbrew jego warunkom przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 5a.Karze określonej w § 5 podlega, kto porzuca odpady niebezpieczne w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania.

§ 6.Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1–5a działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 5.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III KK 395/10Wydział III

Interpretacja art. 275 § 2 k.k. - wyrok Sądu Najwyższego 2011

Fragment uzasadnienia

… odnośnie do użytego przez ustawo- dawcę zwrotu „za granicę” pozwala na ustalenie jego kontekstu normatyw- nego w znaczeniu „wywozi za granicę”. Takiego określenia użyto w art. 183 § 4 i 5 k.k. czy art. 299 § 1 k.k. W ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) używa się również określeń „przywozu z zagranicy” i „wywozu za granicę”. Także w Kodeksie karnym skarbowym, np. w art. 86 § 1…
Czytaj orzeczenie
IV Ka 83/23Sąd powszechny

IV Ka 83/23

Fragment uzasadnienia

… Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Jacka Derdy po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy J. R. (1) ( R. ) oskarżonego z art. 183 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk oraz z art. 292 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II K 60/21 1. Zmienia zaskarżony wyrok w pkt. 7 w ten sposób, że obniża ilość stawek dziennych…
  • nawiązka
  • przestępstwo przeciwko środowisku
Czytaj orzeczenie
IV Ka 629/22Sąd powszechny

IV Ka 629/22

Fragment uzasadnienia

… D. S. (k. 1503 akt) wynika, że na chwilę jej sporządzania nie można jednoznacznie stwierdzić, że istnieje zagrożenia ze strony opisywanego składowiska odpadów w rozumieniu art. 183 § 1 k.k. , a zatem przedmiotowa opinia nie stwierdza możliwości istnienia zagrożenia życia lub zdrowia człowieka, nie stwierdza możliwości spowodowania obniżenia jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi, a także nie stwierdza możliwości…
  • opinia biegłego
Czytaj orzeczenie
IV Ka 641/22Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

IV Ka 641/22

Fragment uzasadnienia

… w Bełchatowie Małgorzaty Karwackiej - Barylskiej po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. sprawy C. G. oskarżonego o czyn z art. 183 § 4 kk w zw. z art. 12§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II K 918/21 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego C. G. kwotę 840 (osiemset…
  • społeczna szkodliwość czynu
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 183: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 183 Kodeksu karnego wprowadza odpowiedzialność karną za działania polegające na niewłaściwym gospodarowaniu odpadami i substancjami, które mogą zagrażać życiu, zdrowiu ludzi lub środowisku naturalnemu. Norma ta szczegółowo wymienia różne formy złamania przepisów – od składowania, przez usuwanie, przetwarzanie, zbieranie, unieszkodliwianie, transportowanie, aż po odzysk odpadów lub substancji. Przepis wskazuje również na zagrożenia związane z obniżeniem jakości wody, powietrza, powierzchni ziemi oraz niszczeniem fauny lub flory. § 1 określa podstawowy zakres przestępstwa i przewiduje karę pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

Przepis stosuje się wtedy, gdy czynności wymienione w nim są wykonywane bez zachowania wymagań prawnych, które określają bezpieczne warunki gospodarowania odpadami. Obejmuje to także przywóz i wywóz substancji oraz odpadów, szczególnie jeśli wiążą się one z zagrożeniem dla środowiska, co reguluje dalsza część artykułu (§ 2–§ 5a). Przepis uwzględnia również możliwości odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru i zapobiegania takim czynnościom (§ 3). Dodatkowo przepisy przewidują wyższą karę pozbawienia wolności od 2 do 12 lat za nielegalne przewożenie odpadów niebezpiecznych między krajami oraz za porzucanie tych odpadów w miejscach niedozwolonych (§ 5 i § 5a). W przypadku działania nieumyślnego, zakres sankcji jest łagodniejszy i obejmuje grzywnę, ograniczenie wolności lub karę pozbawienia wolności do 5 lat (§ 6).

Praktycznym przykładem stosowania artykułu 183 może być właściciel firmy zajmującej się utylizacją odpadów, który przechowuje śmieci w niewłaściwych warunkach na terenie zakładu, co prowadzi do skażenia pobliskiego źródła wody pitnej. W takim wypadku sprawca naraża ludzi na niebezpieczeństwo oraz szkody środowiskowe, co może skutkować postępowaniem karnym na podstawie tego artykułu. Również przewóz odpadów bez wymaganych zgód lub porzucenie odpadów niebezpiecznych w lesie podlega odpowiedzialności karnej według tego przepisu.

Częstym błędem przy stosowaniu artykułu 183 jest niewłaściwe rozróżnianie kategorii substancji i odpadów, a także niedokładne ustalenie przesłanek związanych z zagrożeniem zdrowia czy środowiska. Kolejnym problemem są trudności w wykazaniu bezpośredniego związku pomiędzy czynnością a szkodą lub zagrożeniem, co wpływa na skuteczność ścigania. Należy również zwracać uwagę na kwalifikację bezprawności oraz ewentualną nieumyślność sprawcy. W przypadku konkretnych sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, by dokładnie ocenić zakres odpowiedzialności i możliwości obrony.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy stosuje się karę pozbawienia wolności według Art. 183 KK?

Kara pozbawienia wolności stosowana jest, gdy ktoś wbrew przepisom nieprawidłowo gospodaruje odpadami lub substancjami, co zagraża życiu, zdrowiu lub środowisku.

Co grozi za nielegalny przywóz odpadów niebezpiecznych z zagranicy?

Za przywóz odpadów niebezpiecznych bez zgłoszenia lub zezwolenia grozi kara pozbawienia wolności od 2 do 12 lat.

Czy można odpowiadać karnie za nieumyślne skażenie środowiska?

Tak, jeśli ktoś działa nieumyślnie, grożą mu łagodniejsze sankcje, takie jak grzywna, ograniczenie wolności lub kara do 5 lat więzienia.

Czy odpowiedzialność dotyczy tylko osób składowujących odpady?

Nie, przepis obejmuje również osoby usuwające, przetwarzające, transportujące, zbierające, unieszkodliwiające odpady lub substancje.

Co oznacza porzucenie odpadów niebezpiecznych w miejscu nieprzeznaczonym?

To pozostawienie takich odpadów w miejscu, które nie jest do tego przeznaczone, np. na terenie publicznym lub w naturze, co jest karalne.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 183
← Wróć do pełnej ustawy