Art. 986.

Art. 986 Kodeksu cywilnego zawiera przepisy dotyczące powołania wykonawcy testamentu. Zgodnie z § 1 tego artykułu spadkodawca ma prawo w testamencie wskazać jednego lub więcej wykonawców testamentu, którzy będą odpowiedzialni za realizację jego ostatniej woli zgodnie z zapisem testamentowym. Natomiast § 2 normuje wymóg, aby wykonawcą testamentu mógł być tylko podmiot posiadający pełną zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że taka osoba lub podmiot musi mieć pełną zdolność do samodzielnego dokonywania czynności prawnych oraz być zdolna do swobodnego dysponowania swoją wolą w zakresie praw i obowiązków. Przepis ten chroni spadkodawcę przed powierzeniem realizacji testamentu osobom niezdolnym, co mogłoby skutkować niewłaściwym wykonaniem jego ostatnich dyspozycji.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy spadkodawca decyduje się na ustanowienie w testamencie wykonawcy testamentu. Może to być ważne w przypadku bardziej skomplikowanych testamentów lub gdy realizacja ostatniej woli wymaga szczególnej staranności i nadzoru, np. zarządzania udziałami w spadku czy rozdzielenia majątku zgodnie z dokładniejszymi instrukcjami. Konieczność posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych przez wykonawcę powoduje, że nie mogą nim być osoby ograniczone do częściowej zdolności, ani osoby ubezwłasnowolnione. Spadkodawca powinien więc z uwagą wybierać takie osoby, które będą mogły prawnie i faktycznie dopilnować jego woli.

Przykład zastosowania artykułu 986 KC może dotyczyć sytuacji, gdy spadkodawca sporządza testament i chce powołać wykonawcę, który udziela wskazówek wierzycielom, pilnuje przekazania konkretnego majątku wyznaczonym osobom lub organizuje sprzedaż nieruchomości ze spadku. Na przykład: pan Jan, posiadając rozbudowany majątek i dzieci z różnych związków, w testamencie powołuje wykonawcę testamentu, którym jest jego zaufany adwokat z pełną zdolnością do czynności prawnych. Adwokat ten realizuje testament, pilnując, aby wszystkie zapisy zostały wykonane zgodnie z wolą spadkodawcy, co zapobiega sporom spadkowym. Dzięki art. 986 KC powołanie wykonawcy testamentu jest możliwe, a wymogi co do jego zdolności prawnej są jasne i jednoznaczne.

W praktyce często trafiają się nieporozumienia dotyczące wyboru wykonawcy testamentu. Do częstych błędów należy powoływanie osób, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych, co prowadzi do nieważności ich ustanowienia jako wykonawcy. Innym problemem jest powierzanie roli wykonawcy osobom, które nie chcą lub nie są w stanie podjąć się pełnienia tej funkcji. Ponadto spadkodawcy czasem nieświadomie pomijają możliwość powołania kilku wykonawców, co mogłoby ułatwić rozdzielenie obowiązków i zmniejszyć ryzyko nieprawidłowości. Artykuł 986 jasno wskazuje też, że to spadkodawca ma inicjatywę w powołaniu wykonawcy, nie jest to obowiązek, lecz uprawnienie. W związku z tym, w indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże prawidłowo sformułować testament i wybrać odpowiednią osobę jako wykonawcę testamentu.