Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 983.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Zapisobierca obciążony poleceniem może powstrzymać się z jego wykonaniem aż do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy polecenie obciąża dalszego zapisobiercę.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX Ca 280/22Sąd powszechny

IX Ca 280/22

Streszczenie

Przy sporządzaniu testamentów obowiązuje zasada formalizmu, co oznacza, że rozrządzenie na wypadek śmierci dokonane w sposób odbiegający od przewidzianej w ustawie formie, jest nieważne, a to z kolei wywołuje skutek polegający na tym, że następuje dziedziczenie ustawowe.
VII AGa 1093/18Sąd Apelacyjny w Warszawie

VII AGa 1093/18

Fragment uzasadnienia

… 977-985 rumuńskiego kodeksu cywilnego z 1864 . W przedmiocie sprzedaży obowiązywał jako przepis szczególny art.1312 k.c , który zmienił przepis szczególny przewidziany w art. 983 . Umowy kupna-sprzedaży były regulowane w art.1294-1404 k.c. w tym zawartymi również między handlowcami. Pojęcie sprzedaży oznacza uzgodnioną co do zasady umowę. W wypadku gdy przedmiotem sprzedaży jest towar ponad 250 lei (około 250 zł) ad…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 983: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 983 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, gdy zapisobierca jest obciążony poleceniem. Oznacza to, że poza przyjęciem zapisu musi również wykonać dodatkowe polecenie zawarte w testamencie. Przepis stanowi, że w takim przypadku zapisobierca może wstrzymać się z wykonaniem tego polecenia aż do momentu, gdy spadkobierca zrealizuje sam zapis. Innymi słowy, jeśli wykonanie polecenia zależy od działań spadkobiercy, zapisobierca nie musi przystępować do jego realizacji przed wypełnieniem zobowiązania przez spadkobiercę. Dodatkowo norma stosuje się odpowiednio także wtedy, gdy polecenie obciąża nie pierwszego zapisobiorcę, lecz dalszego, czyli np. zastępczego lub kolejnego w czasie.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy istnieje rozdzielenie obowiązków między spadkobiercę a zapisobiercę, a ich współdziałanie jest konieczne do wykonania testamentu. Ograniczenie to chroni zapisobiorcę przed koniecznością wcześniejszego wykonania polecenia, które mogłoby być niekorzystne, jeśli spadkobierca nie zrealizuje najpierw części swoich zobowiązań. Zatem przepis wprowadza mechanizm wzajemnej zależności wykonywania poszczególnych części testamentu, dając zapisobiorcy prawo odroczenia wykonania polecenia do momentu spełnienia świadczenia przez spadkobiercę. Jest to szczególnie istotne w przypadku skomplikowanych rozrządzeń testamentowych, gdzie obowiązki dzielą się między różne osoby.

Przykładem zastosowania artykułu 983 może być sytuacja, gdy zapisobierca otrzymuje na mocy testamentu pewną rzecz z poleceniem jej sprzedaży i przekazania uzyskanej kwoty określonej osobie. Jednak spadkobierca, od którego zależy przekazanie środków na realizację polecenia, musi najpierw wykonać swój zapis. Zapisobierca może więc odmówić realizacji polecenia aż do chwili, gdy spadkobierca wywiąże się ze swojego obowiązku. Ta regulacja zapobiega sytuacji, gdy zapisobierca poniesie negatywne konsekwencje finansowe lub wykonawcze realizując polecenie na niekorzystnych warunkach.

Często spotykane błędy w stosowaniu art. 983 Kodeksu cywilnego dotyczą mylnego rozumienia momentu rozpoczęcia wykonania polecenia czy braku świadomości, że przepis ma zastosowanie także do dalszych zapisobierców. Innym nieporozumieniem jest traktowanie prawa do wstrzymania się z wykonaniem polecenia jako całkowitej zwłoki, podczas gdy jest to prawo do odroczenia do chwili spełnienia warunku przez spadkobiercę. Ważne jest także rozróżnienie między zapisobiorcą a spadkobiercą w kontekście obowiązków, aby prawidłowo zastosować ten przepis. W sprawach indywidualnych zaleca się konsultację z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić zakres i konsekwencje zastosowania art. 983 KC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że zapisobierca jest obciążony poleceniem?

Oznacza to, że zapisobierca ma wykonać dodatkowe czynności lub spełnić określone warunki na mocy testamentu oprócz samego przyjęcia zapisu.

Kiedy zapisobierca może wstrzymać się z wykonaniem polecenia?

Może to zrobić do chwili, gdy spadkobierca wykona swój zapis, od którego zależy wykonanie tego polecenia.

Czy przepis dotyczy tylko pierwszego zapisobiercy?

Nie, przepis stosuje się również odpowiednio do dalszych zapisobiorców, którzy są obciążeni poleceniem.

Co się dzieje, jeśli spadkobierca nie wykonuje zapisu?

Zapisobierca może powstrzymać wykonanie polecenia do czasu realizacji zapisu przez spadkobiercę, zyskując ochronę przed niekorzystnymi skutkami.

Czy art. 983 KC zwalnia zapisobiorcę z wykonania polecenia?

Nie, tylko pozwala odroczyć wykonanie polecenia do momentu realizacji zapisu przez spadkobiercę.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 983