Artykuł 978 Kodeksu cywilnego wskazuje, że gdy przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do tożsamości, osoba obciążona zapisem ponosi odpowiedzialność za wady tej rzeczy na zasadach podobnych jak darczyńca. Oznacza to, że obciążony musi odpowiadać wobec zapisobiercy tak, jak gdyby przedmiot darowano, co obejmuje m.in. odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne rzeczy. Przepis wprowadza zatem ochronę zapisobiercy, gwarantując mu, że przedmiot zapisu jest wolny od ukrytych wad, które mogłyby zmniejszyć jego wartość lub użyteczność.
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy w testamencie lub innym dokumencie zapisowym zostaje wskazana konkretna, jednoznacznie określona rzecz, a nie np. rzecz oznaczona co do gatunku lub wartości. Odpowiedzialność obciąża więc osobę, która ma wykonać zapis i przekazać rzecz zapisobiercy, jeśli ta rzecz posiada wady istotnie wpływające na jej stan lub użytkowania. Kluczowe jest, że chodzi o wady istniejące w chwili spełnienia zapisu.
W praktyce wyobraźmy sobie, że w testamencie wskazano konkretny obraz jako przedmiot zapisu. Obciążony zapisem, np. spadkobierca, który ma ten obraz przekazać zapisobiercy, odpowiada za to, że obraz nie ma ukrytych wad, takich jak uszkodzenia lub defekty zmniejszające jego wartość artystyczną. Jeśli po przekazaniu okaże się, że obraz był uszkodzony, to zapisobiorca może wnosić roszczenia wobec obciążonego na podstawie zasad podanych w art. 978.
Często mylone jest stosowanie tego przepisu w sytuacjach, gdy przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do gatunku, a nie co do tożsamości. W takich przypadkach odpowiedzialność obciążonego za wady jest inna lub może nie występować. Ponadto nie zawsze jest jasne, kiedy rzecz została oznaczona co do tożsamości, co prowadzi do sporów prawnych. Warto pamiętać, że odpowiedzialność dotyczy tylko wad istniających w chwili przekazania przedmiotu zapisu.
Podsumowując, art. 978 KC chroni interesy zapisobiorcy poprzez nakładanie na obciążonego zapisem obowiązku odpowiadania za wady rzeczy wskazanej jednoznacznie. W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ustalić zakres i zakres tej odpowiedzialności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.