Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Można powołać spadkobiercę testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciała lub nie mogła być spadkobiercą (podstawienie).
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ została wniesiona przez wspólników we własnym imieniu, a nie przez spółkę jawną, której dotyczył wyrok. Orzeczenie pokazuje, że przy spółce jawnej kluczowe jest prawidłowe oznaczenie strony i działanie przez właściwy podmiot procesowy. To ważny precedens dla spraw o reprezentację spółek…
Fragment uzasadnienia
… powołanie wykonawcy testamentu ( art. 986 i nast. kc ), wydziedziczenie ( art. 1008 kc ). Testament może również zawierać wiele innych rozrządzeń, na przykład podstawienie ( art. 963 kc ); możliwy jest też testament negatywny, w którym spadkodawca wyłącza od dziedziczenia ustawowego określoną osobę, nie powołując w jej miejsce innej osoby. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że spadkodawca P. W. pozostawił dwa testamenty…
Fragment uzasadnienia
… rozstrzygnięciu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 926 k.c. w zw. z art. 963 k.c. , art. 941, art. 945 § 1 pkt. 1 i § 2 w zw. z art. 950 k.c. poprzez bezpodstawne stwierdzenie nabycia spadku po E. B. (1) z ustawy z dobrodziejstwem inwentarza, podczas gdy Sąd winien był stwierdzić, że spadek został nabyty na podstawie testamentu notarialnego z dnia 22 stycznia 2010 roku jest nieważny jako sporządzony w…
Fragment uzasadnienia
… chciał dziedziczyć, to spadkodawcami w częściach równych zostaną wnioskodawcy. 21. Powyższa konstrukcja dziedziczenia wynika z treści art. 963 k.c. , w którym wskazano, iż można powołać spadkobiercę testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciała lub nie mogła być spadkobiercą (podstawienie). Powyższe oznacza, że w istocie w przypadku dziedziczenia testamentowego…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 963: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 963 Kodeksu cywilnego wprowadza instytucję podstawienia spadkobiercy testamentowego jako rozwiązania zabezpieczającego interesy spadkodawcy. Zgodnie z tym przepisem, spadkodawca może ustanowić w testamencie nie tylko głównego spadkobiercę, ale także osobę, która wejdzie w jego miejsce, jeśli pierwotny spadkobierca nie będzie chciał lub nie będzie mógł przyjąć spadku. Podstawienie to dotyczy zarówno spadkobierców ustawowych, jak i testamentowych. Przepis ten pozwala więc na bardziej elastyczne zarządzanie dziedziczeniem oraz zabezpieczenie spadku przed sytuacjami, gdy uprawniony nie przyjmuje spadku świadomie lub z powodów prawnych czy faktycznych. Może tu chodzić np. o odrzucenie spadku, utratę zdolności prawnej lub niemożność dziedziczenia z innych przyczyn.
Przepis znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy spadkodawca podejmuje decyzję o powołaniu zapasowego spadkobiercy, często wtedy, gdy chce mieć pewność, że jego majątek nie pozostanie nieprzyjęty lub nie przejdzie na inne osoby. Bazuje to na instytucji zaufania w zakresie wykonywania woli spadkodawcy oraz intencji uniknięcia rozdzielenia majątku lub powstania niejasności prawnych. Możliwość podstawienia spadkobiercy pozwala również na uniknięcie sytuacji wymagającej sądowego ustanowienia spadkobiercy lub przeprowadzenia innych procedur dziedziczenia ustawowego. Warunkiem podstawienia jest wyraźne wskazanie w testamencie takiego zamiaru przez spadkodawcę.
Praktyczny przykład może dotyczyć sytuacji, gdy osoba sporządza testament i powołuje swojego dziecko na spadkobiercę, z jednoczesnym podstawieniem innego dziecka czy wnuka, jeśli pierwszy spadkobierca nie chciałby lub nie byłby w stanie przyjąć spadku. Na przykład, jeśli dziecko jest niepełnoletnie albo przebywa za granicą i nie chce dziedziczyć, to wówczas podstawiony spadkobierca przejmie jego część. Dzięki temu spadkodawca może zapewnić, że spadek trafi do osób, którym ufa, bez konieczności prowadzenia skomplikowanych postępowań sądowych.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 963 jest brak precyzyjnego wyrażenia woli podstawienia w testamencie lub niejasne określenie warunków wejścia podstawionego spadkobiercy w miejsce pierwszego. Może to prowadzić do sporów między uprawnionymi osobami lub konieczności interpretowania testamentu przez sąd. Innym nieporozumieniem jest mylenie podstawienia z warunkowym powołaniem spadkobiercy czy z dziedziczeniem uzupełniającym. Warto również pamiętać, że podstawiony spadkobierca może wejść w spadek tylko w przypadku starannie określonych przesłanek – odmowy lub niemożności przyjęcia spadku przez spadkobiercę powołanego wcześniej.
Podsumowując, art. 963 KC stanowi ważny instrument w planowaniu dziedziczenia, pozwalający na ustanowienie zapasowego spadkobiercy na wypadek trudności z przyjęciem spadku przez wyznaczoną osobę. W konkretnej sytuacji przy interpretacji testamentu lub planowaniu dziedziczenia wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który szczegółowo omówi skutki prawne podstawienia i dopomże właściwie sporządzić testament.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Podstawienie oznacza powołanie drugiego spadkobiercy, który wejdzie w spadek, gdy pierwszy spadkobierca nie będzie chciał lub nie będzie mógł go przyjąć.
Nie, przepis odnosi się zarówno do spadkobierców testamentowych, jak i ustawowych.
Podstawiony spadkobierca nabywa spadek, jeśli osoba pierwotnie powołana do dziedziczenia odrzuci spadek lub nie będzie mogła go przyjąć.
Kodeks cywilny art. 963 nie ogranicza liczby podstawionych spadkobierców, o ile jest to wyraźnie zapisane w testamencie.
Podstawienie musi być wyraźnie określone w testamencie, ale sama forma testamentu jest zgodna z ogólnymi wymogami prawa spadkowego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 963