Art. 934 Kodeksu cywilnego reguluje sytuacje, w których spadek po spadkodawcy przypada jego dziadkom. Zgodnie z § 1, jest to możliwe tylko wówczas, gdy nie ma zstępnych (dzieci, wnuków itp.), małżonka, rodziców, rodzeństwa ani zstępnych rodzeństwa spadkodawcy. Dziadkowie dziedziczą spadek w równych częściach, co oznacza, że spadek jest dzielony po równo między wszystkich żyjących dziadków. Ponadto § 2 stanowi, że jeśli którykolwiek z dziadków nie dożył otwarcia spadku, to jego udział przypada jego dzieciom – czyli rodzeństwu spadkodawcy – również w równych częściach. Z kolei § 2¹ uzupełnia przepisy o sytuację, gdy dzieci dziadka (czyli rodzeństwo spadkodawcy) również nie dożyły otwarcia spadku – wtedy udział przechodzi na ich dzieci, czyli prawnuków spadkodawcy. Ostatecznie, § 3 wskazuje, że gdy brak jest dzieci i wnuków tego dziadka, który nie dożył otwarcia spadku, jego udział przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji braku najbliższych krewnych w linii zstępnej, małżonka i rodziców oraz rodzeństwa, w związku z czym spadek przekazywany jest na dalszych krewnych w linii wstępnej, czyli dziadków. Ma to na celu uporządkowanie dziedziczenia oraz zapobieganie powstawaniu stanu niepewności co do spadkobierców. Zgodnie z tym artykułem konieczne jest więc ustalenie pokrewieństwa i przeżycia spadkodawcy przez poszczególnych krewnych tej kategorii.
Przykładowo, jeżeli osoba spadkodawcy nie ma dzieci, małżonka, rodziców, ani rodzeństwa, ale żyją jej dziadkowie, to właśnie oni otrzymają cały spadek, dzieląc go po równo. W przypadku gdy jeden z dziadków zmarł przed spadkodawcą, jego udział przypada jego dzieciom – czyli rodzeństwu spadkodawcy. Jeśli jednak któreś z tych dzieci dziadka również zmarło przed otwarciem spadku, udział przejdzie na ich dzieci – prawnuków spadkodawcy. Gdyby nie było potomków tego dziadka, jego część dziedziczą pozostali dziadkowie.
Najczęstsze błędy dotyczą pomijania kwestii pokrewieństwa zstępnych dziadków (np. dzieci dziadka), co prowadzi do błędnego określenia spadkobierców. Również niewłaściwe ustalanie, kto faktycznie dożył otwarcia spadku, może skutkować niewłaściwym podziałem. Należy również pamiętać, że dziedziczenie uzupełniane jest według kolejności określonej w przepisach i dopiero w przypadku braku bliższych spadkobierców stosuje się art. 934. W praktyce zdarza się, że przepisy tego artykułu są stosowane automatycznie, bez odpowiedniego sprawdzenia wszystkich krewnych spadkodawcy. Dlatego zawsze należy dokładnie zidentyfikować, kto należy do poszczególnych grup wskazanych w przepisie, co może wymagać analizy dokumentów stanu cywilnego.
W sprawach indywidualnych dotyczących dziedziczenia według art. 934 warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże prawidłowo ustalić krąg spadkobierców oraz zastosować przepisy Kodeksu cywilnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
