PrawMi

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 815.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne.

§ 2.Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie.

§ 21.W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek.

§ 3.Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XVI GC 2637/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Spór o dopłatę składki ubezpieczeniowej – wyrok SR Warszawa

Fragment uzasadnienia

… pytań. W takim przypadku zakład ubezpieczeń nie jest zobowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia. Jeżeli pomimo to, do zawarcia umowy dojdzie, pominięte okoliczności zgodnie z art. 815 § 1 k.c. uważa się za nieistotne i nie wiąże się to z sankcjami dla ubezpieczonego. Zgodnie z art. 815 § 2 k.c. , jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie…
Czytaj orzeczenie
I C 48/13Sąd Okręgowy w Płocku

Odszkodowanie z polisy OC – wyrok SO w Płocku

Fragment uzasadnienia

… się w zakresie swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku. Obowiązki ubezpieczającego szczegółowa zaś reguluje art. 815 kc , z którego wynika, iż jest on obowiązany podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. W razie zawarcia umowy…
  • odszkodowanie
Czytaj orzeczenie
VI ACa 1117/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Ubezpieczyciel nie może dowolnie odmawiać wypłaty odszkodowania

Fragment uzasadnienia

… go za nieważny (naruszenie art. 807§1 k.c. poprzez niezastosowanie w tym zakresie). Apelująca podnosiła, iż Sąd pierwszej instancji błędnie nie zastosował dyspozycji art. 815 k.c. , bowiem podzielając nawet zapatrywanie tego Sądu, iż zawiadomienie przez powódkę o fakcie wystąpienia „przeterminowanych należności" wobec swego dłużnika, nie jest (przez pryzmat postanowień umownych) zawiadomieniem o wystąpieniu wypadku…
  • ubezpieczenie
Czytaj orzeczenie
VI ACa 1109/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Ubezpieczenie a interpretacja niejasnych zapisów umowy

Fragment uzasadnienia

… zapytywał w formularzu oferty lub przez zawarciem umowy w innych pismach, o ile okoliczności te mają wpływ na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku objętego umową, co wynika z art. 815 § 3 k.c. Tej zależności pozwana nie wykazała. Wyklucza to możliwość uwolnienia się przez nią od odpowiedzialności odszkodowawczej. Niesłuszny jest też, podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 826 § 1 i 3 k.c. w związku z pkt 2.4 i pkt…
  • ubezpieczenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 815: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 815 Kodeksu cywilnego wprowadza obowiązki informacyjne ubezpieczającego wobec ubezpieczyciela. Paragraf 1 stanowi, że ubezpieczający musi poinformować ubezpieczyciela o wszystkich okolicznościach, które są mu znane i które zostały wymienione w formularzu oferty lub w innych pismach poprzedzających zawarcie umowy. Obowiązek ten ciąży także na przedstawicielu, jeśli umowa zawierana jest przez niego, a dodatkowo dotyczy także okoliczności znanych przedstawicielowi. W przypadku gdy ubezpieczyciel zawiera umowę pomimo braku odpowiedzi na niektóre pytania, niepoddane ujawnieniu okoliczności traktuje się jako nieistotne dla umowy.

Paragraf 2 dotyczy obowiązku informowania ubezpieczyciela o zmianach okoliczności określonych w paragrafie pierwszym podczas trwania umowy, pod warunkiem, że w umowie zastrzeżono taki wymóg. Ubezpieczający musi zawiadomić ubezpieczyciela niezwłocznie po uzyskaniu informacji o zmianach. Wyjątek stanowią ubezpieczenia na życie, dla których ten obowiązek nie obowiązuje. Kolejny paragraf, 2¹, dotyczy sytuacji, gdy umowa jest zawarta na cudzy rachunek – wówczas odpowiedzialność informacyjna spoczywa zarówno na ubezpieczającym, jak i ubezpieczonym, pod warunkiem, że ubezpieczony wiedział o zawarciu umowy na swoją rzecz.

Paragraf 3 reguluje konsekwencje niepodania informacji ubezpieczycielowi – jeśli miało to miejsce z naruszeniem powyższych obowiązków, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki takiego niedopełnienia. W przypadku winy umyślnej ubezpieczającego, wątpienie rozstrzyga się na korzyść ubezpieczyciela, zakładając, że ubezpieczeni wypadek oraz jego skutki wynikają z nieujawnionych okoliczności.

Przepis ma zastosowanie każdorazowo przy zawieraniu umów ubezpieczenia oraz, o ile przewiduje umowa, w trakcie jej trwania gdy następują zmiany okoliczności. Sytuacje związane z umowami zawieranymi przez przedstawiciela czy na cudzy rachunek podlegają specjalnym regulacjom wynikającym z tego przepisu.

Przykładowa sytuacja: osoba kupująca polisę ubezpieczeniową na samochód musi dokładnie odpowiadać na pytania ubezpieczyciela o stan pojazdu i historię szkód. Jeśli ukryje fakt wcześniejszego wypadku i ubezpieczyciel nie dowie się o tym, może nie pokryć szkody wynikłej z nowego zdarzenia. W przypadku, gdy umowa zastrzega obowiązek informowania o zmianach, klient także powinien szybko powiadomić towarzystwo o nowych faktach, np. zmianie właściciela samochodu.

Często spotykanym błędem jest lekceważenie obowiązku podawania wszystkich znanych okoliczności lub opóźnianie zawiadomienia o ich zmianie. Niektórzy ubezpieczający nie zdają sobie sprawy, że odpowiedzialność ciąży również na przedstawicielu lub że w ubezpieczeniach na cudzy rachunek także ubezpieczony może mieć taki obowiązek. Nieprawidłowe zrozumienie rozróżnienia między ubezpieczeniem na życie a innymi rodzajami polis prowadzi do pomijania zgłaszania zmian, co może skutkować odmową wypłaty odszkodowania.

W przypadku wątpliwości co do konkretnej sytuacji związanej z realizacją obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 815 KC, zaleca się konsultację z prawnikiem specjalizującym się w prawie ubezpieczeń.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi podać ubezpieczający ubezpieczycielowi?

Ubezpieczający musi poinformować ubezpieczyciela o wszystkich znanych sobie okolicznościach, o które pytał ubezpieczyciel w formularzu lub pismach przed zawarciem umowy.

Czy ubezpieczający musi informować o zmianach po zawarciu umowy?

Jeśli umowa przewiduje taki obowiązek, ubezpieczający musi niezwłocznie zawiadomić ubezpieczyciela o zmianach okoliczności. Wyjątkiem są ubezpieczenia na życie.

Czy obowiązki informacyjne dotyczą także ubezpieczonego przy ubezpieczeniu na cudzy rachunek?

Tak, obowiązki informacyjne spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i ubezpieczonym, jeśli ubezpieczony wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek.

Jakie są skutki niepodania istotnych informacji ubezpieczycielowi?

Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem obowiązków nie zostały podane do jego wiadomości.

Czy brak odpowiedzi na pytania ubezpieczyciela zawsze oznacza utratę ochrony?

Nie, jeśli ubezpieczyciel zawarł umowę mimo braku odpowiedzi na pytania, to pominięte okoliczności uważa się za nieistotne.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 815
← Wróć do pełnej ustawy