Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 771.

Aktualizacja: 17 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Komisant, który bez upoważnienia komitenta udzielił osobie trzeciej kredytu lub zaliczki, działa na własne niebezpieczeństwo.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GC 2070/16Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

IX GC 2070/16

Streszczenie

Do umowy nienazwanej o świadczenie usług pośrednictwa, należy w pierwszym rzędzie odpowiednio stosować przepisy o umowie agencyjnej a dopiero w przypadku braku takich stosowanych przepisów bądź niemożności ich analogicznego stosowania zastosowanie znajdują przepisy o umowie zlecenia.
  • umowa agencyjna
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 771: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 771 Kodeksu cywilnego reguluje odpowiedzialność komisanta w sytuacji, gdy udziela on osobie trzeciej kredytu lub zaliczki bez uprzedniego upoważnienia komitenta. Przepis wyraźnie stwierdza, że w takim przypadku komisant działa na własne niebezpieczeństwo, co oznacza, że nie może potem domagać się rekompensaty czy zwrotu pieniędzy od komitenta za własne działania wykraczające poza zakres upoważnienia. Celem tego przepisu jest ochrona komitenta przed skutkami działań komisanta, które wykraczają poza jego pełnomocnictwa, i jasne określenie zakresu ryzyka ponoszonego przez komisanta podczas prowadzenia czynności związanych z komisją.

Przepis Art. 771 KC ma zastosowanie w sytuacji, kiedy komisant podejmuje decyzję o udzieleniu kredytu lub zaliczki osobie trzeciej bez posiadania stosownego upoważnienia od komitenta. Taka sytuacja będzie miała miejsce przede wszystkim wtedy, gdy komisant działa poza granicami swojego pełnomocnictwa lub gdy nie jest uprawniony do dokonywania określonych zobowiązań finansowych w imieniu komitenta. Przepis dotyczy wyłącznie transakcji kredytowych i zaliczek, a nie innych czynności podejmowanych przez komisanta. W praktyce oznacza to, że komisant musi mieć jasno określone pełnomocnictwo do udzielania takich zobowiązań.

Na przykład, komisant prowadzący sklep na zlecenie komitenta spotyka się z sytuacją, że klient prosi o kredyt, czyli odroczenie płatności lub udzielenie zaliczki na przyszłe zakupy. Jeśli komisant podejmie decyzję o udzieleniu takiego kredytu bez porozumienia z komitentem, choć nie ma do tego upoważnienia, to w razie problemów finansowych z klientem komisant ponosi ryzyko tego zobowiązania. Komitent nie będzie zobowiązany do pokrycia tych kosztów, ponieważ działanie komisanta było nieuprawnione i na własne jego ryzyko.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące odpowiedzialności komisanta za zobowiązania wobec osób trzecich. Nieraz komisanci zakładają, że ich działania związane z udzielaniem kredytu lub zaliczki zostaną automatycznie pokryte przez komitenta, co nie jest prawdą zgodnie z art. 771 KC. Ponadto, brak jasnego upoważnienia lub nieprecyzyjne określenie zakresu działań komisanta prowadzi do sporów między stronami. Niektórzy błędnie interpretują, że działanie komisanta zawsze wiąże się z odpowiedzialnością komitenta, co w przypadku kredytu lub zaliczki nieuprawnionej nie ma miejsca. Ostatecznie, przepis ten podkreśla konieczność ścisłego przestrzegania zakresu upoważnienia i podejmowania działań finansowych tylko wtedy, gdy zostały one legalnie zlecone.

W przypadku spraw indywidualnych zawierających zawiłości dotyczące zakresu upoważnienia komisanta i ryzyka finansowego, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie cywilnym lub handlowym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że komisant działa na własne niebezpieczeństwo?

Oznacza to, że komisant ponosi ryzyko strat wynikających z udzielenia kredytu lub zaliczki bez upoważnienia komitenta i sam odpowiada za te zobowiązania.

Czy komitent odpowiada za kredyt udzielony przez komisanta bez jego zgody?

Nie, zgodnie z Art. 771 KC komitent nie ponosi odpowiedzialności za taki kredyt czy zaliczkę udzieloną bez jego upoważnienia.

Kiedy komisant może udzielać kredytu osobie trzeciej?

Komisant może to robić tylko wtedy, gdy ma wyraźne pełnomocnictwo od komitenta do podejmowania takich zobowiązań.

Jakie konsekwencje grożą komisantowi za udzielenie kredytu bez upoważnienia?

Ponosi on ryzyko finansowe i może samodzielnie odpowiadać za zwrot udzielonego kredytu lub zaliczki.

Czy można później zatwierdzić działanie komisanta bez upoważnienia?

Możliwe jest zatwierdzenie przez komitenta, co przenosi odpowiedzialność na niego, ale wymaga to wyraźnej akceptacji po fakcie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 771