Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 754.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Kto prowadzi cudzą sprawę wbrew wiadomej mu woli osoby, której sprawę prowadzi, nie może żądać zwrotu poniesionych wydatków i odpowiedzialny jest za szkodę, chyba że wola tej osoby sprzeciwia się ustawie lub zasadom współżycia społecznego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II C 143/13Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie

Spółdzielnia może montować wodomierze bez zgody lokatora

Fragment uzasadnienia

… zwolnienia od zobowiązań, które zaciągnął przy prowadzeniu sprawy. Żądanie zwrotu wydatków było uzasadnione, mimo że pozwana nie akceptowała działań powoda, bowiem stosownie do art. 754 k.c. kto prowadzi cudzą sprawę wbrew wiadomej mu woli osoby, której sprawę prowadzi, nie może żądać zwrotu poniesionych wydatków i odpowiedzialny jest za szkodę, chyba że wola tej osoby sprzeciwia się ustawie lub zasadom współżycia…
IX Ca 1474/21Sąd Okręgowy w Olsztynie

IX Ca 1474/21

Fragment uzasadnienia

… z art.752 k.c. i nast., i nie daje prawa do wynagrodzenia, a co najwyżej do zwrotu poniesionych nakładów i wydatków i to także jedynie w sytuacji nie objętej dyspozycją art.754 k.c. Dalej tenże Sąd wskazał, że wysokość pobranych przez strony pożytków z majątku wspólnego, tj. wyłącznie z czynszów najmu płaconych przez najemców pomieszczeń w nieruchomości przy ul. (...) w O. , wynika z dochodów z tego tytułu ujawnionych przez…
  • podział majątku wspólnego
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 754: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 754 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, gdy ktoś prowadzi cudzą sprawę mimo wyraźnej sprzeciwu osoby, której ta sprawa dotyczy. Przepis jasno wskazuje, że osoba taka nie jest uprawniona do żądania zwrotu wydatków, które poniosła w trakcie działania bez zgody. Ponadto, jeśli wskutek takiego działania powstanie szkoda, prowadzący cudzą sprawę odpowiada za nią. Wyjątek przewidziany przez normę to sytuacja, gdy wola osoby, której sprawa dotyczy, jest sprzeczna z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego, co zwalnia z odpowiedzialności i uprawnia do żądania zwrotu kosztów. Należy podkreślić, że art. 754 KC chroni autonomię osoby, której sprawa jest prowadzona, przez co zabezpiecza ją przed naruszaniem jej praw bez jej zgody. Przepis jest istotny dla prawidłowego funkcjonowania stosunków prawnych związanych z reprezentacją i działaniami w imieniu innych osób. Przepis ten ma zastosowanie wtedy, gdy osoba działa na rzecz innej bez jej zgody lub wiedzy, mimo że jest świadoma woli odmowy lub sprzeciwu. Jeśli osoba taka decyduje się na prowadzenie sprawy wbrew tej woli, nie może potem domagać się pokrycia wydatków, które poniosła, gdyż brak zgody eliminuje prawo do zwrotu. Jednakże w przypadku, gdyby wola osoby była sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, nawet wbrew sprzeciwowi można prowadzić sprawę i żądać zwrotu kosztów, co uwzględnia moralne i prawne ograniczenia. Sytuacje, w których przepis ma zastosowanie, łączą się często z działaniami podejmowanymi bez pełnomocnictwa lub pomimo odmowy, np. gdy ktoś załatwia cudze sprawy urzędowe lub finansowe bez zgody właściciela tych spraw. Przykładowo: jeśli ktoś podejmuje się zapłaty rachunków lub załatwienia ważnych formalności w imieniu innej osoby, pomimo jej sprzeciwu, to zgodnie z art. 754 KC nie przysługuje mu zwrot wydatków, a ponadto ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem. Taki mechanizm zapobiega nadużyciom i chroni prawa właścicieli spraw, którzy mają decydujący wpływ na to, kto i w jaki sposób reprezentuje ich interesy. Często pojawiają się błędy i nieporozumienia polegające na tym, że osoby działające bez zgody uważają, iż automatycznie przysługuje im zwrot kosztów, co nie jest prawdą. Innym nieporozumieniem jest mylne utożsamianie działań wykonanych mimo sprzeciwu z uprawnionym pełnomocnictwem. Ponadto, interpretacja wyjątku dotyczącego sprzeczności woli z prawem lub zasadami współżycia społecznego wymaga ostrożności i może budzić wątpliwości, dlatego każde szczególne zdarzenie warto zweryfikować indywidualnie. W razie wątpliwości dotyczących skutków prowadzenia cudzej sprawy bez zgody należy zwrócić się do prawnika w celu oceny konkretnych okoliczności i stosowania przepisu art. 754 KC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę żądać zwrotu wydatków, jeśli działałem bez zgody właściciela sprawy?

Zgodnie z art. 754 KC, jeśli działa się wbrew wyraźnej woli osoby, której sprawa dotyczy, nie przysługuje prawo do zwrotu poniesionych wydatków, chyba że wola ta jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Kiedy prowadzenie cudzej sprawy wbrew woli jest dopuszczalne?

Możliwe jest to tylko wtedy, gdy wola osoby, której sprawa dotyczy, sprzeciwia się przepisom prawa lub zasadom współżycia społecznego – wówczas można działać i żądać zwrotu wydatków.

Czy mogę ponieść odpowiedzialność za szkodę, jeśli prowadziłem cudzą sprawę bez zgody?

Tak, art. 754 KC stanowi, że osoba działająca bez zgody odpowiada za szkodę powstałą w wyniku takich działań.

Co oznacza sprzeciw woli osoby, której sprawa dotyczy?

To wyraźne niezaakceptowanie przez tę osobę działań podejmowanych w jej sprawie, znane prowadzącemu tę sprawę.

Czy art. 754 KC ma zastosowanie, gdy działam jako pełnomocnik?

Nie, jeśli posiadasz ważne pełnomocnictwo, działasz na podstawie zgody. Przepis odnosi się do prowadzenia spraw bez zgody osoby zainteresowanej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 754