Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 712.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Jeżeli umowa nie określa sposobu używania rzeczy, biorący może rzeczy używać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu.

§ 2.Bez zgody użyczającego biorący nie może oddać rzeczy użyczonej osobie trzeciej do używania.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX Ca 52/22Sąd Okręgowy w Olsztynie

IX Ca 52/22

Fragment uzasadnienia

… skuteczności a odnoszących się do konieczności zindywidualizowania wierzytelności w niej oznaczonej, b) art. 58 § 1 w zw. z art. 712 § 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że doszło do umowy najmu pojazdu zastępczego marki M. , podczas gdy pojazd ten został użyczony powodowi, a powód nie posiadał wymaganej prawem zgody na wynajęcia tego pojazdu, co skutkuje bezwzględną nieważnością umowy najmu pojazdu zastępczego…
V GC 172/21Sąd Rejonowy w Toruniu

V GC 172/21

Fragment uzasadnienia

… korzystał zaś z ramienia pozwanego jej prezes. Biorący w użyczenie ma natomiast prawo używać rzeczy tylko z zgodnie z jej przeznaczeniem i postanowieniami umowy ( art. 712 § 1 k.c. ). W umowie strony zastrzegły zaś, że korzystający będzie przestrzegał przepisów drogowych. Co oczywiste, powinien też prowadzić samochód z zachowaniem ostrożności; przekraczanie 140 km/h z pewnością zaś stanowi przejaw naruszenia nie tylko…
II C 896/19Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi

II C 896/19

Fragment uzasadnienia

… umowy użyczenia wygasają wraz z jego śmiercią, chyba że strony umówiły się odmiennie. Co do zasady bowiem, rzecz użyczona ma służyć do osobistego używania przez biorącego ( art. 712 § 2 k.c. ). Natomiast śmierć użyczającego nie pociąga za sobą wygaśnięcia stosunku użyczenia, w miejsce użyczającego wstępują wówczas jego spadkobiercy, chyba że strony umówiły się inaczej (tak również A. K. „Umowa użyczenia w polskim prawie…
II Ca 19/19Sąd Okręgowy w Lublinie

II Ca 19/19

Fragment uzasadnienia

… jej utrzymania (remonty, opłacanie dostaw mediów), dbała o zachowanie na niej porządku, co również zbliża istniejący pomiędzy stronami stosunek prawny do umowy użyczenia ( art. 712 § 1 k.c. , art. 713 k.c. ). Sąd Rejonowy uznał, że na skutek wywłaszczenia dotychczasowa współwłaścicielka nieruchomości – S. W. nie stała się jej posiadaczką samoistną, ale posiadaczką zależną, a więc dla skutecznego przekształcenia swojego…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 712: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 712 Kodeksu cywilnego składa się z dwóch paragrafów, które dotyczą zasad korzystania z rzeczy oddanej na podstawie umowy użyczenia. W pierwszym paragrafie ustawodawca wskazuje, że jeżeli umowa nie stanowi inaczej, biorący rzecz może korzystać z niej jedynie w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu. Oznacza to, że użytkowanie rzeczy musi być zgodne z jej typowym zastosowaniem, np. samochód nie służy do przewożenia bardzo ciężkich ładunków jeśli nie jest do tego przystosowany. Drugi paragraf wprowadza zakaz przekazywania rzeczy użyczonej osobom trzecim do używania bez zgody użyczającego. Ogranicza to więc możliwość dalszego poddzierżawienia czy wypożyczenia rzeczy bez zgody właściciela, co ma na celu ochronę interesów użyczającego.

Przepis ten znajduje zastosowanie przede wszystkim przy umowach użyczenia, które polegają na bezpłatnym oddaniu rzeczy do korzystania. Dotyczy to sytuacji, gdy umowa milczy co do sposobu użytkowania rzeczy, wtedy biorący ma obowiązek korzystać z niej zgodnie z naturalnym przeznaczeniem. Przepis ten ma na celu również zabezpieczenie właściciela przed nieautoryzowanym oddaniem rzeczy w używanie innej osobie, co mogłoby prowadzić do nadmiernego zużycia lub szkód.

Przykładem zastosowania artykułu 712 KC może być sytuacja, gdy osoba A użycza osobie B rower, nie określając w umowie, że rower można oddać do korzystania również osobie trzeciej. Osoba B może jeździć na rowerze w sposób zgodny z jego właściwościami, czyli np. na normalnych ścieżkach rowerowych. Nie może jednak oddać roweru osobie C bez uzyskania zgody osoby A, ponieważ jest to sprzeczne z artykułem 712 par. 2.

Często spotykanym błędem jest przekonanie, że biorący rzecz może ją dowolnie używać lub przekazywać dalej osobom trzecim bez ograniczeń. Tymczasem artykuł jasno stanowi, że sposób używania jest ograniczony jej właściwościami i przeznaczeniem, a także wymaga zgody użyczającego na udostępnienie rzeczy innym użytkownikom. Inny błąd polega na nieuwzględnieniu obowiązku zapytania o zgodę przy oddaniu rzeczy dalej, co może skutkować naruszeniem przepisów i potencjalnymi roszczeniami.

W indywidualnych sytuacjach warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ustalić zakres praw i obowiązków wynikających z umowy użyczenia oraz szczegóły dotyczące korzystania z rzeczy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę używać rzeczy użyczonej w dowolny sposób?

Nie, zgodnie z Art. 712 § 1 KC można używać rzeczy tylko w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu.

Czy można oddać użyczoną rzecz komuś innemu do używania?

Bez zgody użyczającego nie można przekazać rzeczy osobie trzeciej do używania, co wynika z Art. 712 § 2 KC.

Co się stanie, jeśli oddam użyczoną rzecz osobie trzeciej bez zgody właściciela?

Może to stanowić naruszenie warunków umowy, a użyczający może dochodzić swoich praw na drodze prawnej.

Czy muszę mieć pisemną umowę użyczenia, by stosować zasady z Art. 712 KC?

Nie, przepisy dotyczą użyczenia zarówno ustnego, jak i pisemnego; warunki umowy mogą jednak wpływać na szczegóły korzystania z rzeczy.

Czy przepisy Art. 712 KC dotyczą tylko rzeczy ruchomych czy także nieruchomości?

Przepis odnosi się do rzeczy, co zazwyczaj obejmuje ruchomości, w praktyce jednak zasady te mogą mieć zastosowanie także przy użyczeniu nieruchomości, o ile umowa tak stanowi.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 712