Artykuł 70 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z określeniem momentu i miejsca zawarcia umowy w sytuacji, gdy powstają wątpliwości co do tych okoliczności. Zgodnie z § 1 tego artykułu, jeśli istnieją wątpliwości co do chwili zawarcia umowy, przyjmuje się, że umowa została zawarta z chwilą, w której składający ofertę otrzymał oświadczenie o jej przyjęciu. Jeżeli natomiast nie jest wymagane, aby to oświadczenie dotarło do składającego ofertę, umowę uważa się za zawartą w momencie, gdy druga strona przystąpiła do wykonania umowy. Natomiast § 2 artykułu 70 wskazuje, że w przypadku wątpliwości co do miejsca zawarcia umowy, przyjmuje się miejsce otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu. Jeśli jednak dojście oświadczenia nie jest wymagane albo oferta została złożona w formie elektronicznej, miejsce zawarcia umowy ustala się jako miejsce zamieszkania lub siedzibę składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.
Przepis ten ma zastosowanie, gdy istnieją niejasności co do momentu lub miejsca zawarcia umowy, na przykład w przypadku sporów dotyczących daty zawarcia umowy, wpływu oświadczeń woli na ważność umowy czy też w odniesieniu do określenia właściwości miejscowej sądu czy stosowania przepisów prawa związanych z miejscem zawarcia umowy. Szczególnie ważne jest to w relacjach, w których składanie i przyjmowanie ofert odbywa się na odległość lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Przykładowo, wyobraźmy sobie sytuację, w której przedsiębiorca A składa ofertę przedsiębiorcy B na zawarcie umowy sprzedaży towaru za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przedsiębiorca B odpowiada akceptacją, lecz ze względu na opóźnienie w dostarczeniu wiadomości e-mail, powstaje spór co do momentu zawarcia umowy. Zgodnie z art. 70 KC, umowę należy uważać za zawartą w chwili otrzymania przez przedsiębiorcę A oświadczenia o przyjęciu oferty. Pomimo opóźnień zdecydowanie wpływa to na to, kto ponosi ryzyko związane z terminami realizacji i odpowiedzialnością za ewentualne opóźnienia.
Często zdarza się błędne rozumienie momentu zawarcia umowy, gdy strony uważają, iż umowa powstaje w momencie wysłania oświadczenia o przyjęciu oferty, a nie jego otrzymania przez oferenta. Innym nieporozumieniem jest mylenie miejsca zawarcia umowy z miejscem wykonania świadczenia. Artykuł 70 KC precyzuje te kwestie, aby uniknąć takich pomyłek. Warto pamiętać, że w indywidualnych przypadkach interpretacja wątpliwości co do zawarcia umowy może wymagać analizy konkretnego stanu faktycznego, dlatego wskazana jest konsultacja z prawnikiem przy spornych sytuacjach.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
