Przepis art. 691 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację prawną stosunku najmu lokalu mieszkalnego w przypadku śmierci najemcy. Zgodnie z tym przepisem, w stosunek najmu lokalu mieszkalnego wstępują określone osoby bliskie zmarłemu najemcy. Należą do nich małżonek zmarłego, pod warunkiem że nie był współnajemcą, dzieci zmarłego lub jego współmałżonka, osoby wobec których najemca miał obowiązki alimentacyjne oraz osoba pozostająca z nim w faktycznym, trwałym wspólnym pożyciu. Warunkiem jest, aby te osoby stale zamieszkiwały z najemcą w lokalu mieszkalnym aż do jego śmierci. Jeśli takich osób brak, stosunek najmu wygasa. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu w myśl art. 691, mają prawo wypowiedzieć umowę najmu nawet wtedy, gdy była ona zawarta na czas określony. Wypowiedzenie przez którąkolwiek z tych osób powoduje wygaśnięcie stosunku najmu względem niej. Przepis ten nie ma zastosowania, gdy zmarł jeden ze współnajemców, co oznacza, że prawa wstępu nie mają wówczas pozostali najemcy lokalu.
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku śmierci najemcy będącego jedynym stroną umowy najmu. Oznacza to, że bliskie osoby mogą kontynuować najem, o ile mieszkały stale z najemcą. Takie rozwiązanie chroni prawo do mieszkania osób zależnych od najemcy lub z nim tworzących gospodarstwo domowe. W przypadku braku takich osób umowa najmu wygasa i właściciel może dysponować lokalem według własnego uznania.
Przykładowo, po śmierci pana Jana, który był najemcą mieszkania, w stosunek najmu wstąpiła jego żona, która nie była współnajemcą, oraz ich dzieci, ponieważ stale razem zamieszkiwali. Żona miała prawo wypowiedzieć umowę najmu, jeżeli zdecyduje się na przeprowadzkę. Z kolei gdyby pan Jan miał współnajemcę, przepisy art. 691 KC nie miałyby zastosowania, a prawo najmu pozostałoby przy współnajemcach.
Do częstych nieporozumień należy błędne stosowanie przepisu do współnajemców albo osób, które nie zamieszkiwały stale w lokalu. Czasami osoby wstępujące w stosunek najmu mylnie zakładają, że mogą natychmiast i bez żadnych formalności wypowiedzieć umowę, podczas gdy muszą zachować ustawowe terminy. Ponadto ważne jest, aby pamiętać, że prawa te nie dotyczą najmu lokalu użytkowego, lecz wyłącznie mieszkalnego. Artykuł 691 KC określa zatem szczegółowo, kto i na jakich warunkach może kontynuować najem po śmierci najemcy. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ustalić przynależność do tego trybu przejęcia najmu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
