Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 595.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 3 orzeczeń

§ 1.Prawo odkupu jest niezbywalne i niepodzielne.

§ 2.Jeżeli jest kilku uprawnionych do odkupu, a niektórzy z nich nie wykonywają tego prawa, pozostali mogą je wykonać w całości.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ca 430/19Sąd Okręgowy w Suwałkach

I Ca 430/19

Fragment uzasadnienia

… zatem z jednoznacznego zakazu skonkretyzowanego w ustawie w podobny sposób, w jaki został ustanowiony niezbywalny charakter prawa pierwokupu ( art. 602 § 1 KC ), prawa odkupu ( art. 595 § 1 KC ), a także prawa użytkowania ( art. 254 KC ) - Art. 9 SpMieszkU red. Osajda 2019, wyd. 4/K. Królikowska. Ponieważ z chwilą ustanowienia prawa lokatorskiego związane z nim prawo do wkładu mieszkaniowego dzieli los prawny prawa…
I ACa 424/16Sąd Apelacyjny w Krakowie

I ACa 424/16

Fragment uzasadnienia

… objęta ustawowym zakazem zbycia – wszelkie ograniczenia obrotu wierzytelnością jako wyjątek od reguły muszą wszak wynikać z bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy (por. art. 595 § 1 k.c. , art. 602 § 1 k.c. ). Pozwany nie powoływał się również na żadne umowne zakazy zbycia wierzytelności – jego zarzuty w tym przedmiocie są ogólnikowe. Wierzytelność, jako prawo majątkowe, może być też przedmiotem porozumienia datio in…
  • legitymacja procesowa
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 3

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 595: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 595 Kodeksu cywilnego w dwóch paragrafach definiuje kluczowe cechy prawa odkupu oraz zasady jego realizacji w przypadku istnienia więcej niż jednego uprawnionego. Pierwszy paragraf jednoznacznie stanowi, że prawo odkupu jest zarówno niezbywalne, jak i niepodzielne. Oznacza to, że osoba uprawniona nie może przekazać tego prawa osobie trzeciej ani rozdzielić go na części. Drugi paragraf reguluje sytuację, w której występuje kilku uprawnionych do odkupu tej samej rzeczy; jeśli niektórzy z nich nie skorzystają z tego prawa, pozostali mogą je wykonać w całości, zapewniając tym samym pełne zrealizowanie prawa odkupu, pomimo że nie wszyscy uprawnieni podejmą działanie. Przepis ten chroni interesy wszystkich uprawnionych i zapobiega sytuacjom, gdzie prawo odkupu mogłoby zostać utracone z powodu bierności części z nich.

Przepis znajdzie zastosowanie w sytuacjach prawnych, w których prawo odkupu zostało ustanowione na rzecz określonych osób, najczęściej w umowach sprzedaży lub innych stosunkach prawnych dotyczących przeniesienia własności rzeczy. Szczególnie jest to istotne w kontekście nieruchomości lub ruchomości, gdzie prawo to stanowi zabezpieczenie dla uprawnionego, umożliwiające mu ponowne nabycie rzeczy na określonych warunkach. Zastosowanie art. 595 KC ma miejsce w przypadku, gdy prawo odkupu nie zostało zbyte lub podzielone, a także gdy uprawnionych jest więcej niż jedna osoba, co wymaga ponownego ustalenia, jak prawo to ma być realizowane w praktyce.

Przykładowo, w praktyce może wystąpić sytuacja, gdzie brat i siostra są uprawnieni do odkupu działki po śmierci rodzica posiadającego prawo odkupu ustanowione w wcześniej zawartej umowie. Jeśli brat zignoruje możliwość wykonania prawa, siostra może nadal naciskać na wykonanie prawa odkupu w całości względem osoby trzeciej, która sprzedała działkę. Dzięki temu przepis gwarantuje, że prawo odkupu zostanie w pełni wykorzystane przez osoby zainteresowane, nawet jeśli jedna z nich pozostaje bierna.

Częstym nieporozumieniem jest błędne przekonanie, iż prawo odkupu może być swobodnie sprzedane lub że wszyscy uprawnieni muszą działać razem, by realizować to prawo. W rzeczywistości art. 595 §1 jasno mówi o niezbywalności i niepodzielności tego prawa, a §2 pozwala na jego wykonanie przez część uprawnionych w całości. Kolejnym błędem jest niewłaściwe rozumienie skutków bierności jednego z uprawnionych co do realizacji prawa, ponieważ bierność ta nie pozbawia innych możliwości jego wykonania w całości. Artykuł 595 KC unormował tę kwestię precyzyjnie, by uniknąć konfliktów i niejasności prawnych. W indywidualnych sprawach związanych z prawem odkupu zaleca się konsultację z prawnikiem w celu precyzyjnej analizy sytuacji i właściwego wykonania tego prawa.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy prawo odkupu można sprzedać innej osobie?

Nie, prawo odkupu jest niezbywalne, co oznacza, że nie można go przenieść na inną osobę.

Co oznacza, że prawo odkupu jest niepodzielne?

Niepodzielność prawa oznacza, że musi być wykonane w całości, a nie dzielone na części między uprawnionych.

Jak działa prawo odkupu, gdy jest kilku uprawnionych?

Jeśli niektórzy uprawnieni nie wykonują prawa, pozostali mogą je wykonać w całości.

Czy wszyscy uprawnieni muszą zgodzić się, by wykonać prawo odkupu?

Nie, wystarczy, że część uprawnionych skorzysta z prawa, aby mogło być wykonane w całości.

Czy prawo odkupu może wygasnąć, jeśli nikt z uprawnionych go nie wykona?

Prawo odkupu może wygasnąć zgodnie z warunkami umowy lub przepisami prawa, ale art. 595 KC reguluje jego realizację, nie określa terminu jego wygaśnięcia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 595