Artykuł 559 Kodeksu cywilnego reguluje odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego za wady fizyczne sprzedanej rzeczy. Przepis wyraźnie mówi, że sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady, które istniały w chwili, gdy na kupującego przeszło niebezpieczeństwo związane z rzeczą. Odpowiedzialność ta dotyczy także wad, które powstały na skutek przyczyny tkwiącej w rzeczy już w tym samym momencie przeniesienia niebezpieczeństwa. W praktyce oznacza to, że sprzedawca ma obowiązek dostarczyć rzecz wolną od ukrytych wad, które istniały wcześniej, nawet jeśli nie były one bezpośrednio widoczne podczas zakupu.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, kiedy dochodzi do sprzedaży rzeczy, a konkretnie w momencie, gdy następuje przeniesienie niebezpieczeństwa na kupującego. Z punktu widzenia prawa oznacza to przekazanie ryzyka utraty lub uszkodzenia rzeczy na nabywcę. Dlatego jeżeli wady istniały już wtedy lub wynikły w tym samym czasie z przyczyny tkwiącej w rzeczy, sprzedawca ponosi odpowiedzialność. Nie ma znaczenia, czy wada była oczywista czy ukryta, jeśli wynika z przyczyny dotyczącej rzeczy sprzedanej.
Typowy przykład zastosowania artykułu 559 KC to sytuacja, gdy kupujący otrzymuje używany samochód, który okazuje się mieć ukrytą wadę silnika, istniejącą w chwili odbioru pojazdu. Wada ta wynika z wcześniejszej awarii, którą sprzedawca mógł znać lub powinna była znać. Zatem kupujący ma prawo do roszczeń z tytułu rękojmi, ponieważ wada istniała przy przeniesieniu niebezpieczeństwa. Przepis zapewnia ochronę nabywcy i umożliwia np. żądanie naprawy, wymiany lub obniżenia ceny.
Często pojawiają się błędy interpretacyjne co do momentu przejścia niebezpieczeństwa oraz zakresu odpowiedzialności sprzedawcy. Niekiedy kupujący uważa, że sprzedawca odpowiada także za wady powstałe później lub z niezależnych przyczyn, co nie jest zgodne z zapisem art. 559 KC. Z kolei sprzedawcy mogą błędnie sądzić, że odpowiadają jedynie za wady jawne, czyli widoczne w chwili sprzedaży, podczas gdy przepis obejmuje również wady ukryte. Prawidłowa interpretacja tego artykułu uwzględnia, że odpowiedzialność z rękojmi dotyczy wszystkich wad fizycznych istniejących w momencie przejścia niebezpieczeństwa.
Podsumowując, art. 559 KC wskazuje na moment przeniesienia niebezpieczeństwa i obowiązuje sprzedawcę do odpowiedzialności za wady fizyczne już wtedy istniejące lub wynikające z przyczyny dotyczącej rzeczy. W przypadku indywidualnych problemów z realizacją uprawnień z rękojmi warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie zabezpieczyć swoje interesy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.