Art. 5564 Kodeksu cywilnego precyzuje sytuacje, w których przepisy o ochronie konsumenta mają zastosowanie do osób fizycznych zawierających umowy związane z ich działalnością gospodarczą. Przepis mówi, że pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, jeśli umowa zawierana przez taką osobę nie ma charakteru zawodowego, to stosuje się do niej przepisy dotyczące konsumenta, z wyłączeniem art. 558 § 1 zdanie drugie. Charakter zawodowy umowy ocenia się m.in. w kontekście przedmiotu działalności wpisanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Oznacza to, że jeśli umowa nie jest związana z tą działalnością lub z jej zawodowym charakterem, to taka osoba korzysta z ochrony konsumenta.
W drugim paragrafie wskazano, że jeżeli z treści umowy nie jest jasne, czy ma ona charakter zawodowy, osoba fizyczna może w momencie zawarcia umowy złożyć oświadczenie potwierdzające lub wykluczające taki charakter. Jednak druga strona umowy nie może wymagać od tej osoby złożenia oświadczenia jako warunku zawarcia umowy. W praktyce oznacza to, że ochrona konsumenta przysługuje, jeśli umowa nie jest prowadzona w ramach zawodowej działalności tej osoby, a ona sama nie musi wcześniej przypisywać umowie charakteru zawodowego.
Przepis ma zastosowanie, gdy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zawiera umowę, która nie dotyczy zakresu jej działalności lub nie ma cech zawodowych. Na przykład przedsiębiorca, który wynajmuje na własny użytek mieszkanie prywatnie, mimo prowadzenia firmy, podlega wtedy ochronie konsumenckiej. W takiej sytuacji umowa nie dotyczy przedmiotu prowadzonej działalności, więc przepis chroni tę osobę jako konsumenta.
Częstym błędem jest zakładanie, że prowadzenie działalności gospodarczej wyklucza ochronę konsumencką bez sprawdzenia charakteru umowy. Nie zawsze każda umowa zawierana przez osobę fizyczną z firmą ma cechy zawodowe. Ponadto druga strona umowy nie może oczekiwać ani wymagać oświadczenia o charakterze zawodowym w celu zawarcia umowy. W konsekwencji przepisy art. 5564 KC zapewniają, że prawo chroni osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w sytuacjach, gdy zawierają umowy niezwiązane z działalnością zawodową. W przypadku wątpliwości co do konkretnej sytuacji prawnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić właściwe stosowanie przepisów.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
