Art. 556¹.

Artykuł 556¹ Kodeksu cywilnego wprowadza istotną definicję wady rzeczy sprzedanej jako niezgodności rzeczy z zawartą umową. Przepis ten szczegółowo wymienia sytuacje, które wskazują, że sprzedany przedmiot nie odpowiada tym ustaleniom – rzeczy nie mają właściwości, jakie powinny cechować dany rodzaj rzeczy, zwłaszcza gdy są powiązane z celem umowy, albo brak właściwości, co do których sprzedawca zapewniał kupującego, np. przez pokazanie próbki lub wzoru. Dodatkowo przedmiot uznaje się za wadliwy, gdy nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżeń co do tego przeznaczenia, a także gdy rzecz została wydana w stanie niezupełnym. W takich sytuacjach mamy do czynienia z wadą, która uprawnia kupującego do przysługujących mu praw, np. reklamacji lub żądania wymiany rzeczy.

Przepis ma zastosowanie przede wszystkim w umowach sprzedaży, gdy następuje przeniesienie własności rzeczy na kupującego, a ten stwierdza, że faktyczne cechy przedmiotu nie odpowiadają ustaleniom lub zapewnieniom. Szczególnie ważny jest podrozdział drugi, który rozszerza ochronę konsumentów, traktując publiczne zapewnienia producenta lub innych osób wprowadzających towar do obrotu tak samo jak zapewnienia sprzedawcy. Oznacza to, że konsumenci mogą powołać się na informacje zamieszczone przez producenta lub osoby reprezentujące markę, nawet jeśli sprzedawca bezpośrednio ich nie udzielił. Wreszcie, zgodnie z § 3, wadą jest także nieprawidłowe zamontowanie lub uruchomienie rzeczy, jeśli te czynności wykonał sprzedawca, osoba za którą on odpowiada, lub kupujący działający według instrukcji sprzedawcy.

Przykładem może być zakup pralki, którą klient otrzymuje z uszkodzonym programatorem, co powoduje, że urządzenie nie działa prawidłowo i nie spełnia celu, do jakiego została zakupiona (tj. prania). Jeśli sprzedawca podczas sprzedaży zapewnił, że pralka jest nowa i wolna od wad, a klient powiadomił o konieczności podłączenia do konkretnej instalacji i zamontowania zgodnie z instrukcją sprzedawcy, wadą będą również błędy montażowe wykonane przez serwis sprzedawcy. W takiej sytuacji klient ma podstawę do zgłoszenia reklamacji z tytułu wady rzeczy.

Często pojawiają się błędy polegające na mylnym rozumieniu, że wada to tylko uszkodzenia fizyczne widoczne na pierwszy rzut oka. Jednak art. 556¹ wskazuje także na brak właściwości deklarowanych lub odpowiadających celu. Inny problem to nieuwzględnianie przez kupujących informacji o celu rzeczy jako podstawy reklamacji, gdy sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia. Kolejny aspekt to niedocenianie roli zapewnień producenta w przypadku konsumentów. Artykuł ten wprowadza klarowne ramy, ale w razie wątpliwości dotyczących konkretnego przypadku zawsze warto skonsultować się z prawnikiem.