Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 529 KC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Art. 529 Kodeksu cywilnego wprowadza ważne domniemanie prawne dotyczące darowizn dokonywanych przez osoby, które są niewypłacalne lub których niewypłacalność jest związana z dokonaniem takiej darowizny. Przepis stanowi, że jeśli dłużnik w momencie przekazywania darowizny był niewypłacalny, to przyjmuje się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Analogicznie domniemanie to dotyczy sytuacji, gdy dłużnik nie był wprawdzie niewypłacalny przed dokonaniem darowizny, ale stał się niewypłacalny w wyniku tego działania. Oznacza to, że dokonanie darowizny w takich okolicznościach nie jest traktowane jako przypadkowe czy nieświadome działanie dłużnika, ale jako świadome narażenie interesów wierzycieli na szkodę.
Przepis ten stosuje się w sytuacjach, gdy konieczne jest ustalenie intencji dłużnika odnośnie do pokrzywdzenia wierzycieli poprzez przekazanie majątku w formie darowizny. Kluczowym elementem jest stan niewypłacalności – osoba, która nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań pieniężnych, nie powinna nieuzasadnienie zmniejszać dostępnych środków przez darowizny, które mogą pokrzywdzić jej wierzycieli. Art. 529 KC stanowi zatem środek ochrony interesów wierzycieli poprzez ułatwienie wykazania świadomości pokrzywdzenia ze strony dłużnika bez konieczności udowadniania tego elementu w każdym przypadku.
Przykładowo, jeśli osoba zadłużona wobec banku przekazuje znaczny majątek w formie darowizny na rzecz swojego dziecka, a w chwili tej darowizny już nie jest w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań, przepisy art. 529 KC pozwalają domniemywać, że działała ze świadomością negatywnych skutków dla swoich wierzycieli. Takie domniemanie może mieć znaczenie przy ewentualnym dochodzeniu roszczeń przez wierzycieli, zwłaszcza w postępowaniach sądowych dotyczących unieważnienia darowizny.
Często występują nieporozumienia związane z rozumieniem pojęcia „niewypłacalności” oraz z automatycznym przypisywaniem złej woli dłużnikowi. Należy pamiętać, że domniemanie jest prawne, co oznacza, że dłużnik może je obalić, wykazując brak świadomości pokrzywdzenia wierzycieli. Ponadto, przepis dotyczy tylko darowizn, nie zaś innych form rozporządzeń majątkiem. Błędne jest również przyjmowanie, że domniemanie to działa w sposób automatyczny bez konieczności wykazania stanu niewypłacalności.
W razie wątpliwości co do zastosowania art. 529 KC w indywidualnej sprawie zaleca się konsultację z prawnikiem, który pomoże prawidłowo ocenić sytuację prawną oraz konsekwencje prawne dokonanej darowizny.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… wyroku, zaskarżając go w pkt. I i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 532 k.c. , art. 531 §2 k.c. , art. 530 zd. 1 k.c. , art. 529 k.c. i art. 527 §1-3 k.c. poprzez ich niezasadne niezastosowanie w niniejszej sprawie i oddalenie powództwa; - nieprawidłową wykładnię przepisu art. 527 §2 k.c. i art. 529 k.c. w zakresie pojęcia czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela oraz niewypłacalności…
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił powództwo ze skargi pauliańskiej, uznając, że powódka nie wykazała istnienia skonkretyzowanej wierzytelności wobec dłużnika. To ważne orzeczenie, bo potwierdza, że ochrona z art. 527 i nast. k.c. wymaga precyzyjnego udowodnienia podstawy i zakresu wierzytelności.
Fragment uzasadnienia
… dla wierzyciela podziału majątku wspólnego, poprzez wyzbycie się składników majątku bez ekwiwalentu, co spowodowało jego niewypłacalność. Nadto stosownie do treści art. 529 k.c. jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny . Rozporządzenie składnikami…
Fragment uzasadnienia
… z tej nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie 6 miesięcy od daty drugiej licytacji. O świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli przesądza treść art. 529 kc który stanowi, że jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. Niewypłacalność dłużnika w…
Fragment uzasadnienia
… i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli . Wskazać również należy, że zgodnie z art. 529 kc , jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. Bezsporne w sprawie…
Fragment uzasadnienia
… działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Domniemywa się również, że w przypadku dokonania darowizny, dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli ( art.529 k.c. ). Podstawową przesłanką wymaganą dla uznania czynności prawnej za bezskuteczną względem wierzyciela jest działanie dłużnika zmierzające do pokrzywdzenia wierzyciela. Zostaje ona zrealizowana, gdy wskutek skarżonej czynności dłużnik stał się…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 529: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoNiewypłacalność oznacza brak zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez dłużnika.
Nie, jest to domniemanie prawne, które dłużnik może obalić dowodząc braku świadomości pokrzywdzenia wierzycieli.
Nie, art. 529 KC dotyczy wyłącznie darowizn dokonanych przez dłużnika.
Nie, niewypłacalność musi istnieć już w chwili darowizny lub nastąpić wskutek jej dokonania, aby stosować art. 529 KC.
Ułatwia wierzycielom wykazanie, że darowizna została dokonana świadomie na ich szkodę, co może wpływać na ważność takiej darowizny.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 529