Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 488.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • 10 orzeczeń

§ 1.Świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych (świadczenia wzajemne) powinny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, z ustawy albo z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, iż jedna ze stron obowiązana jest do wcześniejszego świadczenia.

§ 2.Jeżeli świadczenia wzajemne powinny być spełnione jednocześnie, każda ze stron może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego.

Sprawdź, jak sądy stosują art. 488 KC

Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.

Zapytaj za darmo

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 978/15Sąd Rejonowy w Kaliszu

Zapłata za dostawę towaru – ciężar dowodu w sporze

Fragment uzasadnienia

… drugiej strony. Konsensualny, odpłatny i wzajemny charakter umowy sprzedaży przesądza o tym, iż samo przyjęcie towaru za oferowaną na fakturze cenę stosownie do art. 488 § 1 k.c. rodzi natychmiastowy obowiązek zapłaty, o ile strony uprzednio nie zawierały umowy odmiennie regulującej warunki zapłaty (wyrok SA w Katowicach z 17 stycznia 1992 r., I ACr 3/92, OSA 1992, z. 7, poz. 61). Obowiązkiem kupującego jest zapłacenie…
  • ciężar dowodu
Czytaj orzeczenie
I C 3307/14Sąd Rejonowy w Tarnowie

Odstąpienie od umowy poza lokalem a zwrot ceny – SR Tarnów

Fragment uzasadnienia

… świadczenia obciążającego powódkę (zwrot urządzenia). Co do zasady świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych winny być spełnione jednocześnie ( art. 488 § 1 kc ). Wprawdzie przepis ten odnosi się do spełnienia świadczeń umówionych (pierwotnych), a w tym wypadku mamy do czynienia z obowiązkiem spełnienia świadczeń niejako wtórnych, tj. powstałych w wyniku odstąpienia od umowy, to norma z powołanego artykułu…
  • odstąpienie od umowy
Czytaj orzeczenie
IX GC 1109/14Sąd Okręgowy w Poznaniu

Zapłata za przewóz towarów – wyrok SO w Poznaniu

Fragment uzasadnienia

… wynagrodzenia za wykonany przewóz jest odpowiednikiem zobowiązania przewoźnika do przewiezienia osób lub rzeczy na uzgodnione miejsce ( art. 487§2 k.c. ). Zgodnie z art. 488 § 1 k.c. świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych winny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, z ustawy albo z orzeczenia Sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, iż jedna ze stron jest zobowiązana do wcześniejszego…
Czytaj orzeczenie
I ACa 446/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… będące przedmiotem zobowiązania powinny być spełniane jednocześnie, a w razie braku zaoferowania świadczenia wzajemnego można wstrzymać świadczenie własne ( art. 478 i art. 488 § 1 i § 2 kc ). Brak cechy wzajemności uniemożliwia wstrzymanie się spółdzielni z realizacją roszczenia powódki. Nie było kwestionowane w toku niniejszego postępowania, że powódka ma uprawnienie z art. 15 ust. 2 u.s.m. i, że spełniła przesłanki z…
  • oświadczenie woli
Czytaj orzeczenie
III CZP 8/15Wydział III

Odmowa odbioru dzieła z wadami istotnymi - wyrok SN 2015

Fragment uzasadnienia

… Sądu drugiej instancji, nie przemawia tylko wskazany w tych orzeczeniach wzgląd na zasadę ekwiwalentności świadczeń stron z umowy o dzieło (art. 642 § 1 k.c., podobnie jak art. 488 § 2 k.c.). Za takim stanowiskiem przemawia także charakter umowy o dzieło, jako umowy rezultatu. Zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty…
Czytaj orzeczenie
II CSK 213/11Wydział II

Zapłata za wykonanie regałów budowlanych - wyrok SN 2012

Fragment uzasadnienia

… do oddalenia powództwa o zapłatę reszty wynagrodzenia. W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 642 w zw. z art. 637 §2 i art. 488 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że wada, która nie wpływa bezpośrednio na zwykłe użytkowanie dzieła jest wadą istotną i oddanie dzieła z taką wadą nie powoduje wymagalności roszczenia o wynagrodzenie za…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 488: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 488