Art. 446¹.

Przepis art. 446¹ Kodeksu cywilnego stanowi, że dziecko z chwilą urodzenia ma prawo domagać się naprawienia szkód doznanych jeszcze przed narodzinami. Oznacza to, że prawo do odszkodowania nie jest ograniczone wyłącznie do okresu po urodzeniu, ale obejmuje również szkodę wyrządzoną w okresie prenatalnym. Dzięki temu norma prawna zabezpiecza interesy dziecka już od momentu jego faktycznego istnienia, które w świetle prawa uznaje się od urodzenia. Istotą przepisu jest uznanie dziecka jako podmiotu uprawnionego do dochodzenia roszczeń o ochronę swoich praw majątkowych za szkodę powstałą na etapie prenatalnym.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy szkoda wyrządzona dziecku powstała wskutek działania osoby trzeciej albo podmiotu, który w okresie ciąży matki naruszył jej lub dziecka prawa, prowadząc do uszczerbku jeszcze przed narodzinami. Przykładem mogą być błędy medyczne podczas ciąży, które skutkują uszkodzeniem zdrowia dziecka. Z chwilą narodzin dziecko staje się uprawnione do wystąpienia z roszczeniem o zadośćuczynienie lub odszkodowanie za doznaną szkodę. Ponadto przepis umożliwia powołanie się na tę zasadę w postępowaniach cywilnych dotyczących ochrony praw dziecka i rekompensaty doznanej szkody.

W codziennym życiu przepis ten ma zastosowanie na przykład wtedy, gdy w wyniku błędu medycznego podczas ciąży dziecko urodzi się z trwałym uszczerbkiem zdrowia. Rodzice dziecka mogą w jego imieniu domagać się odszkodowania za skutki tego zdarzenia, które miały miejsce jeszcze przed narodzinami. Roszczenie to jest istotne także w kontekście ustalenia odpowiedzialności osoby lub podmiotu za wyrządzenie szkody prenatalnej. Zapewnia to ochronę prawną dziecku, które nie miało możliwości obrony swoich praw przed urodzeniem, a skutki szkody odczuwa przez całe życie.

Często spotykane nieporozumienia dotyczą tego, czy szkoda prenatalna jest traktowana na równi ze szkodą wyrządzoną po urodzeniu. Niejednokrotnie brak jest świadomości, że roszczenie może powstać z chwilą narodzin i dotyczyć okresu przed urodzeniem. Ponadto pojawia się błędne założenie, że roszczenie musi być zgłoszone przez rodziców – w rzeczywistości w wielu sprawach to dziecko jest podmiotem uprawnionym, a jego interesy reprezentują opiekunowie prawni. Ważne jest też prawidłowe ustalenie momentu, od którego można dochodzić roszczenia, oraz prawidłowa identyfikacja osoby odpowiedzialnej za szkodę.

Art. 446¹ KC precyzyjnie określa, że prawo do naprawienia szkody przysługuje dziecku z chwilą urodzenia, co ma fundamentalne znaczenie dla ochrony jego praw od samego początku życia. W sytuacji indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem w celu właściwej oceny sytuacji i wsparcia prawnego.