Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 418.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(utracił moc)3)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I ACa 166/14Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Bezpodstawne wzbogacenie gminy – wyrok SA w Rzeszowie

Fragment uzasadnienia

… Gminie stało się wymagalne 15 maja 2012 r Sąd Okręgowy nie wyjaśnił w oparciu o jakie okoliczności uznał tę datę za datę wymagalności roszczenia. Apelująca podnosiła że art. 418 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 1990r. ustalał roczny termin przedawnienia pomiędzy jednostkami podlegającymi państwowemu arbitrażowi gospodarczemu. Zarzuciła, że Sąd Okręgowy okoliczności tej nie wziął pod uwagę. Apelująca…
  • bezpodstawne wzbogacenie
Czytaj orzeczenie
I ACa 353/14Sąd Apelacyjny w Krakowie

Odpowiedzialność Skarbu Państwa za wyrok sprzed 2004 r.

Fragment uzasadnienia

… regulacji art. 417 1 § 2 k.c. , jednakże po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z 4 grudnia 2001 r. (SK 18/2000). Tym samym w sprawie nie może mieć zastosowania art. 418 k.c. sprzed jego uchylenia. Nie oznacza to, że w okresie między uchyleniem art., 418 k.c. , a przed wprowadzeniem art. 417 1 k.c. odpowiedzialność za działania organów sądowniczych była wyłączona. Wobec faktu, że przedmiotowe roszczenie zapadło…
  • odpowiedzialność skarbu państwa
Czytaj orzeczenie
III AUa 1566/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Wstrzymanie emerytury a wyrok TK – SA w Warszawie 2013

Fragment uzasadnienia

… w zasadzie skuteczny ex tunc, tj. od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu, chyba że co innego wynika z jego sentencji albo - jak np. w wypadku niekonstytucyjności art. 418 k.c. - utrata mocy obowiązującej następuje ze skutkiem od dnia wejścia w życie Konstytucji ” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2012r, I ACa 759/11). Podobnie orzekł w postanowieniu z dnia 9 października 2007 r. Naczelny Sąd…
V CSK 524/10Wydział V

Zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli - wyrok SN z 2011 r.

Fragment uzasadnienia

… w zasadzie skuteczny ex tunc, tj. od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu, chyba że co innego wynika z jego sentencji albo – jak np. w wypadku niekonstytucyjności art. 418 k.c. – utrata mocy obowiązującej następuje ze skutkiem od dnia wejścia w życie Konstytucji (zob. uchwała z dnia 3 lipca 2003 r., III CZP 45/03, OSNC 2004, nr 9, poz. 136, wyrok z dnia 9 października 2003 r., I CK 150/02, OSNC 2004, nr 7-8, poz.…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 418: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 418 Kodeksu cywilnego odwołuje się do przepisu, który utracił moc obowiązującą, co oznacza, że dany przepis został formalnie uchylony lub stracił ważność i nie wywołuje już skutków prawnych. W praktyce fragment przepisów, który utracił moc, nie powinien być wykorzystywany ani przywoływany w żadnych czynnościach prawnych. Utrata mocy przepisu może nastąpić na skutek nowelizacji prawa, uchylenia przepisu przez ustawę lub inne akty prawne wyższej rangi, co odzwierciedla proces zmian legislacyjnych w systemie prawnym. W takim wypadku przepisy, które utraciły moc, są formalnie wykreślane z tekstu prawnego lub oznaczane jako nieobowiązujące.

Przepis, który utracił moc, nie ma zastosowania podczas interpretacji i stosowania prawa. Z punktu widzenia praktyki prawnej jego skutki nie są brane pod uwagę, a w miejsce takiego przepisu mogą obowiązywać nowe regulacje. Artykuł 418 KC nie zawiera już konkretnej normy prawnej, lecz wskazuje na fakt prawny, jakim jest utrata mocy. Taka sytuacja zachodzi wtedy, gdy ustawodawca decyduje się na zmianę prawa w zakresie objętym przez ten artykuł. Moment utraty mocy jest określony przez przepisy przejściowe lub datę wejścia w życie nowej ustawy.

Przykładem codziennego zastosowania jest sytuacja, gdy strona stosująca się do przepisów prawa cywilnego szuka regulacji dotyczącej określonego zagadnienia i natrafia na przepis oznaczony jako utracony mocą. W takim wypadku powinna odnieść się do nowego unormowania lub innych obowiązujących przepisów. Na przykład, jeśli poprzednia wersja regulowała termin dochodzenia roszczeń, a artykuł ten utracił moc, to ważne jest, aby sprawdzić aktualne przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń. Uznanie, że przepis utracił moc, chroni przed stosowaniem nieaktualnych norm.

Często w praktyce pojawiają się błędy związane z korzystaniem z tekstów prawnych, które zawierają oznaczenia utraty mocy przepisu. Może dojść do sytuacji stosowania norm zdezaktualizowanych, co skutkuje niepoprawną interpretacją prawa. Kolejnym problemem jest brak weryfikowania obowiązujących aktów prawnych lub odniesienie się do komentarzy i opracowań, które nie zostały zaktualizowane. Dlatego należy zawsze kontrolować aktualność przepisów, zwłaszcza tych istotnych dla danej sprawy. W przypadku wątpliwości co do obowiązywania przepisów warto skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć błędów interpretacyjnych i zastosować obowiązujące normy prawne.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że przepis utracił moc?

Oznacza to, że przepis został formalnie uchylony lub przestał obowiązywać i nie ma już mocy prawnej.

Czy można stosować przepis, który utracił moc?

Nie, taki przepis nie powinien być stosowany w praktyce prawnej, gdyż nie wywołuje skutków prawnych.

Jak sprawdzić, czy przepis utracił moc?

Należy zweryfikować aktualny tekst jednolity ustawy lub sprawdzić informacje o nowelizacjach oraz aktach uchylających.

Co zrobić, gdy znajdę przepis utracony w tekście prawnym?

Należy odnieść się do obowiązujących przepisów lub nowych regulacji zastępujących utracony przepis.

Czy utrata mocy przepisu oznacza, że sprawa jest bez rozwiązania?

Nie, oznacza to tylko konieczność stosowania aktualnych przepisów, które regulują daną kwestię.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 418