Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Jeżeli dłużnik wierzytelności obciążonej zastawem spełnia świadczenie, zanim wierzytelność zabezpieczona stała się wymagalna, zarówno zastawca, jak i zastawnik mogą żądać złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 334 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której dłużnik wierzytelności zabezpieczonej zastawem dokonuje spełnienia świadczenia przed tym, gdy wierzytelność staje się wymagalna. Przepis jasno stanowi, że w takim przypadku zarówno zastawca, czyli osoba ustanawiająca zastaw, jak i zastawnik, czyli wierzyciel zabezpieczony zastawem, mogą domagać się, aby przedmiot spełnianego świadczenia został złożony do depozytu sądowego. Norma ta chroni interesy obu tych podmiotów, ponieważ świadczenie spełnione przed wymagalnością wierzytelności może rodzić ryzyko utraty zabezpieczenia lub komplikacje związane z terminem zapłaty.
Zastosowanie art. 334 KC ma miejsce w konkretnych warunkach: gdy dłużnik spełnia świadczenie, czyli np. dokonuje zapłaty, przed upływem terminu wymagalności wierzytelności, która obciążona jest zastawem. Zastawca i zastawnik w takiej sytuacji mają prawo, lecz nie obowiązek, żądać złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. Inicjatywa ta służy ochronie praw zastawnika i zastawcy, którzy mogą obawiać się negatywnych skutków przedterminowej realizacji świadczenia.
Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy dłużnik zobowiązany na mocy umowy zapłaci należność zabezpieczoną zastawem na rzecz wierzyciela, ale zrobi to zbyt wcześnie, tj. przed ustalonym terminem wymagalności. W takiej sytuacji zarówno osoba, która ustanowiła zastaw (zastawca), jak i wierzyciel posiadający zastaw (zastawnik), mogą zażądać złożenia tej zapłaty do depozytu sądowego. Pozwala to na zabezpieczenie ich interesów, na wypadek gdyby przedwczesne spełnienie świadczenia miało skutki niepożądane lub mogło naruszać chronione prawa.
Często pojawiającym się nieporozumieniem związanym z art. 334 KC jest przekonanie, że złożenie do depozytu sądowego jest obowiązkowe lub automatyczne. Tymczasem prawo pozwala tylko na żądanie złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu, ale nie nakłada obowiązku takiego złożenia. Ponadto strony mogą mylić moment spełnienia świadczenia, co ma wpływ na możliwość zastosowania przepisu. Innym błędem bywa nierozróżnianie między zastawcą a zastawnikiem – obaj mają prawo żądać złożenia świadczenia do depozytu. Art. 334 KC podkreśla więc proceduralną ochronę ich interesów w specyficznych przypadkach przedwczesnego spełnienia świadczenia. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić możliwość i skutki zastosowania tego przepisu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… usługi powód wiedział i nie sprzeciwiał się jej, chociaż wiadomym było, że wyrażał chęć zakupu od pozwanej przedmiotowych działek. Pozwany podniósł nadto, iż zgodnie z treścią art. 334 § 2 k.c. roszczenie o zaniechanie naruszenia lub o przywrócenie stanu poprzedniego wygasa jeśli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia, natomiast jak wynika z twierdzeń powoda do naruszenia doszło przed wrześniem 2019 r.…
Fragment uzasadnienia
… od pozwanych na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Wyrokowi apelujący zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego a to: - art. 334 k.c. poprzez jego niezastosowanie, - art. 346 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w odniesieniu do współposiadaczy szlaku drożnego w zakresie przejazdu i przechodu występuje stan niepozwalający na ustalenie zakresu…
Fragment uzasadnienia
… ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego . Ostatecznie przytoczyć warto również unormowanie zawarte w art. 334 § 2 k.c. , stosownie do którego roszczenie o zaniechanie naruszeń posiadania lub o przywrócenie stanu poprzedniego, opisane w § 1 tego przepisu, wygasa, jeśli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. W świetle zgodnego stanowiska stron…
Fragment uzasadnienia
… wpływ na skuteczność roszczenia posesoryjnego jedynie wtedy, gdy prawomocne orzeczenie sądu stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem ( art. 334 § 1 zd. 2 k.c. ). Dlatego też zdaniem pozwanej bezcelowe jest w wypadku uznania roszczeń powoda nakazanie pozwanej przywrócenie utraconego posiadania lokalu położonego w S. przy ul. (...) na okres kilkunastu dni. Uwzględnienie żądania powoda…
Fragment uzasadnienia
… sprawie nie były pomiędzy stronami sporne. W oparciu o tak poczynione ustalenia Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne w świetle art.344 § 1 k.c. i art. 334 § 2 kc. Sąd wskazał, że pozwany naruszył posiadanie powoda, ponieważ pod jego nieobecność wszedł przez okno do budynku posiadanego przez powoda i dokonał w tym budynku szeregu zmian, takich jak wstawienie drzwi w miejsce okna oraz demontaż automatycznych wrót…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 334: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoOznacza to, że dłużnik realizuje swoje zobowiązanie zanim nadszedł ustalony w umowie lub przepisach termin zapłaty lub wykonania świadczenia.
Zarówno zastawca, jak i zastawnik mają prawo żądać złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.
Nie, dłużnik nie ma obowiązku, ale zastawca lub zastawnik mogą zażądać takiego złożenia.
Takie złożenie chroni ich interesy, zabezpieczając przed negatywnymi skutkami przedwczesnego spełnienia świadczenia.
Przepis odnosi się ogólnie do wierzytelności obciążonych zastawem, bez ograniczenia do rodzaju zabezpieczenia.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 334