Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Jeżeli zastawnik poczynił nakłady na rzecz, do których nie był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… dnia 19. września 2014 roku do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem powódki. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty. Zgodnie z art. 320 k.c. , w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek pozwanego zdezaktualizował się z uwagi na częściowe cofnięcie pozwu i umorzenie postępowania w…
Fragment uzasadnienia
… I wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzona pozwem należność. Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego szpitala o rozłożenia świadczenia na raty. Stosownie do art. 320 kc , w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. W niniejszej…
Fragment uzasadnienia
… wniósł o rozłożenie należności na raty, albowiem nie jest w stanie uiścić dochodzonego pozwem roszczenia jednorazowo w całości. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 320 k.c. , w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Podkreślić także…
Fragment uzasadnienia
… zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych. Przepis ten jest przepisem szczególnym, także w stosunku do art. 320 k.c. Cel jego obowiązywania sprowadza się do ograniczenia lub nawet uniemożliwienia wystąpienia sytuacji, w której współwłaściciel, który na skutek zniesienia współwłasności stał się właścicielem rzeczy dotychczas wspólnej – musiałby zbyć…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 320: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 320 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której zastawnik, czyli osoba posiadająca zastaw jako zabezpieczenie, dokonuje nakładów na rzecz zastawu, mimo że nie ma takiego obowiązku wynikającego z umowy lub przepisów prawa. Przepis stanowi, że w takim przypadku zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy dotyczące prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Oznacza to, że działania zastawnika w zakresie poniesionych nakładów będą oceniane według zasad wypracowanych dla przypadków, gdy ktoś działa na rzecz innej osoby bez formalnego upoważnienia, ale z zamiarem jej dobra. W praktyce przepis odsyła do norm o charakterze zabezpieczającym interesy właściciela rzeczy zastawionej oraz reguluje kwestie zwrotu nakładów.
Do zastosowania art. 320 KC wymagane jest, by zastawnik poczynił nakłady, które nie były jego obowiązkiem, czyli dobrowolnie i bez formalnego umocowania do ponoszenia takich wydatków. Przepis ma zastosowanie tylko w relacji zastawnika i rzeczy będącej przedmiotem zastawu, a także tylko wtedy, gdy poniesione nakłady nie były przewidziane w umowie zastawu lub nie wynikały z innych regulacji prawa. Ważna jest także ocena, czy nakłady rzeczywiście przyczyniły się do polepszenia lub zachowania wartości zastawionej rzeczy.
Przykładowo, jeżeli zastawnik, który przejął ruchomość w zastaw, dokonuje jej naprawy, choć umowa zastawu nie nakłada na niego obowiązku dokonywania takich napraw, to w świetle art. 320 KC może domagać się zwrotu poniesionych nakładów. Ocena tego prawa i ewentualnych zwrotów odbywa się zgodnie z regułami prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, które chronią interesy właściciela rzeczy zastawionej i zastawnika, minimalizując ryzyko nadużyć i nadmiernych kosztów z jego strony.
Często pojawiają się błędy co do obowiązków zastawnika w zakresie nakładów – niektórzy mylnie uważają, że zastawnik zawsze musi pokrywać koszty związane z utrzymaniem zastawu. Tymczasem art. 320 KC wskazuje, że tylko nakłady dobrowolne, poza obowiązkami zastawnika, będą rozpatrywane według zasad prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Istotne jest także prawidłowe rozróżnienie między nakładami koniecznymi, które zastawnik musi ponieść, a nakładami fakultatywnymi, które może tylko żądać zwrotu na podstawie tych przepisów. W praktyce często zaniedbuje się dokumentację takich nakładów, co utrudnia rozstrzyganie sporów.
W przypadku indywidualnym zastosowanie powyższych reguł wymaga analizy szczegółów sprawy, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić prawa i obowiązki zastawnika oraz ewentualne roszczenia z tytułu nakładów.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że zastawnik poniósł wydatki na rzecz zastawu dobrowolnie, bez formalnego zobowiązania lub umowy nakładającej taki obowiązek.
Stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia, które regulują zwrot nakładów i relacje między zastawnikiem a właścicielem.
Zastawnik może żądać zwrotu nakładów dobrowolnie poniesionych, ale ich zwrot zależy od oceny czy działanie było celowe i korzystne dla rzeczy zastawionej.
Nakłady, do których zastawnik nie jest zobowiązany, pokrywa zastawnik i może domagać się zwrotu na zasadach określonych w art. 320 KC.
Nie zawsze, ale brak zgody może wpływać na możliwość zwrotu nakładów, dlatego wskazana jest wcześniejsza konsultacja z właścicielem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 320