Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Zastawca niebędący dłużnikiem może niezależnie od zarzutów, które mu przysługują osobiście przeciwko zastawnikowi, podnosić zarzuty, które przysługują dłużnikowi, jak również te, których dłużnik zrzekł się po ustanowieniu zastawu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… należy oceniać według chwili, w której kupujący chce skorzystać z prawa odstąpienia (nie chodzi zatem jedynie o to, czy kupujący zawarłby umowę, gdyby wiedział o wadzie – por. art. 315 § 2 zdanie pierwsze k.z. oraz art. 84 § 2 k.c. ). W rezultacie można stwierdzić, że istotna jest przede wszystkim taka wada, która mogłaby skłaniać do odstąpienia od umowy przeciętnego (niekoniecznie oznacza to, że rozsądnego) nabywcę rzeczy.…
Fragment uzasadnienia
… wyłącznie rzeczowego, gdyż wśród nich wiele jest obowiązków natury obligacyjnej, właściwych obowiązkom dłużnika osobistego wierzytelności pieniężnej. Po pierwsze, zgodnie z art. 315 k.c. i art. 73 u.k.w.h., właściciel rzeczy, oprócz zarzutów, które przysługują mu osobiście w stosunku do wierzyciela zabezpieczonej wierzytelności, może podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi osobistemu. Oznacza to, że właściciel może np.…
Fragment uzasadnienia
… objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze (zasiedzenie); temu, kto posiadał nieruchomość przez lat trzydzieści, nie można zarzucać złej wiary. Natomiast zgodnie z art. 315 ww. dekretu (którego odpowiednikiem jest obecnie funkcjonujący art. 352 § 2 k.c. ) przepisy o posiadaniu rzeczy stosuje się odpowiednio do posiadania praw, w tym niewątpliwie również do posiadania służebności gruntowych. Zatem w treści art. 184…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 315: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 315 Kodeksu cywilnego dotyczy praw zastawcy, który nie jest dłużnikiem, a zatem osoby posiadającej zastaw, lecz niezobowiązanej bezpośrednio z tytułu zobowiązania zabezpieczonego tym zastawem. Zgodnie z tym artykułem, taki zastawca ma prawo podnosić wobec zastawnika zarzuty osobiste, które mu przysługują osobiście, a także zarzuty, które z mocy prawa lub porozumienia przysługują dłużnikowi. Co ważne, zastawca może korzystać z tych uprawnień niezależnie od zarzutów, jakie osobiście może wnieść przeciwko zastawnikowi. Oznacza to, że jego zakres obrony wobec zastawnika jest poszerzony o prawa, które normalnie przysługują dłużnikowi. Ponadto, art. 315 daje zastawcy możliwość podnoszenia zarzutów, z których dłużnik zrzekł się już po ustanowieniu zastawu, co w praktyce wzmacnia pozycję zastawcy w relacji z zastawnikiem.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, w których zastawca nie jest dłużnikiem, a mimo to chce bronić swoich praw wobec osoby posiadającej zastaw, czyli zastawnika. Zastawca może na przykład podnieść zarzuty dotyczące nienależytego wykonania umowy lub innych roszczeń, które przysługują dłużnikowi wobec zastawnika, nawet gdy ten z nich formalnie zrezygnował po ustanowieniu zastawu. Dzięki temu przepis chroni interesy zastawcy i umożliwia mu silniejszą pozycję przy zabezpieczaniu swoich wierzytelności poprzez zastaw.
Praktycznym przykładem zastosowania art. 315 KC może być sytuacja, w której firma X ustanawia zastaw na rzecz swojego wierzyciela Y na rzecz osoby trzeciej Z. Firma X nie jest dłużnikiem, a jedynie zastawcą. Jeżeli Z, jako zastawnik, nie wywiązuje się należycie z umowy, zastawca może powołać się na zarzuty, które formalnie przysługiwały dłużnikowi, mimo że dłużnik zrzekł się ich po ustanowieniu zastawu. Dzięki temu firma X może skuteczniej chronić swoje interesy względem Z, co jest istotne dla zabezpieczenia wierzytelności.
Jednym z częstszych nieporozumień przy stosowaniu art. 315 jest mylenie uprawnień zastawcy z uprawnieniami dłużnika lub sądowe błędne założenie, że zastawca nie może powoływać się na zarzuty dłużnika, które były zrzeczone po ustanowieniu zastawu. Sprzeczność ta wynika z braku precyzji w rozumieniu relacji prawnych pomiędzy stronami. Innym błędem jest nieuwzględnianie, że zastawca ma zarówno własne zarzuty, jak i te wynikające z praw dłużnika. Warto więc pamiętać, że art. 315 rozszerza zakres obrony zastawcy, nie ograniczając go do zarzutów wyłącznie osobistych. W każdej indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy bardziej skomplikowanych relacjach zastawnych, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie zastosować przepis oraz zinterpretować relacje prawne między zastawcą, dłużnikiem i zastawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Uprawnienia z art. 315 KC przysługują zastawcy, który nie jest dłużnikiem w stosunku do zastawnika.
Tak, zgodnie z art. 315 KC zastawca może podnosić zarzuty, których dłużnik zrzekł się po ustanowieniu zastawu.
Tak, zastawca może niezależnie podnosić zarzuty własne oraz te, które przysługują dłużnikowi.
Oznacza to, że zastawca może bronić swoich interesów, korzystając z praw osobistych oraz tych dłużnika wobec zastawnika.
Nie, art. 315 KC odnosi się do zastawcy, który nie jest dłużnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 315