Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 297.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ca 390/22Sąd powszechny

I Ca 390/22

Fragment uzasadnienia

… uzyskania przez pozwanych ochrony prawnej w prawem przewidzianej formie, chociażby poprzez żądanie zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności ( art. 291 k.c. w zw. z art. 297 k.c. ). Nadto Kodeks cywilny przewiduje także zniesienie służebności osobistej, które jest możliwe, jeżeli uprawniony dopuszcza się rażących uchybień przy jej wykonywaniu ( art. 303 k.c. ), służebność stała się szczególnie uciążliwa dla…
  • służebność osobista
Czytaj orzeczenie
I Ca 355/22Sąd powszechny

I Ca 355/22

Fragment uzasadnienia

… miejscowości. Stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy, zeznań świadków i zeznań stron. Sąd wskazał na art. 293 § 1 k.c. i art. 297 k.c. i stwierdził, że pozwany w okresie od 2006 roku do 2021 roku odbywał karę 15 lat pozbawienia wolności. Tym samym od 6 września 2006 roku nie wykonywał ustanowionej na jego rzecz służebności osobistej polegającej na prawie korzystania z dwóch izb od…
  • służebność
Czytaj orzeczenie
I Ca 222/22Sąd powszechny

I Ca 222/22

Fragment uzasadnienia

… przez pozwaną czy w ogóle kiedykolwiek w jakimkolwiek postępowaniu przeprowadzanych; 2. art. 244 k.c. , art. 296 k.c. , art. 297 k.c. , art. 298 k.c. , art. 301 k.c. oraz 302 k.c. przez przyjęcie, iż treść prawa objętego § 7 aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza T. Ś. w dniu 04 stycznia 2013 roku za numerem Rep. A (...) stanowi służebność osobistą mieszkania ustanowioną na rzecz pozwanej przez Z. W. , tymczasem…
  • wykładnia oświadczenia woli
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 297: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 297 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przepisy dotyczące służebności gruntowych mają zastosowanie także do służebności osobistych, ale ze zastrzeżeniem przepisów rozdziału, w którym zawierają się regulacje o służebnościach osobistych. Oznacza to, że zasady charakterystyczne dla służebności gruntowych są stosowane w odpowiednim zakresie, gdy mowa o służebnościach osobistych, lecz nie bezwzględnie w każdym aspekcie. Innymi słowy, przepis ten wprowadza systemowe powiązanie obu rodzajów służebności, zapewniając spójność interpretacyjną i stosowanie znanych uregulowań gruntowych, jednocześnie pozostawiając możliwość odrębności wynikającej z właściwego rozdziału o służebnościach osobistych.

Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy rozważana jest kwestia służebności osobistej – określonego prawa na cudzym gruncie przysługującego konkretnej osobie, np. prawa do mieszkania czy przejazdu, które jest niewiążące ze względu na użytkownika nieruchomości, lecz na osobę uprawnioną. Przepis wskazuje, aby w tych sytuacjach korzystać z mechanizmów dotyczących służebności gruntowych – jak ustalanie zakresu służebności, korzystania z niej, czy zakończenia służebności – o ile nie są one sprzeczne z odrębnymi przepisami rozdziału o służebnościach osobistych. Stosowanie tego przepisu wymaga więc uwzględnienia obu zestawów norm i znalezienia ich właściwej równowagi.

Typowym przykładem zastosowania art. 297 KC może być sytuacja, w której ktoś ma prawo osobiste do korzystania z przejścia przez cudzą nieruchomość. Wtedy w kwestiach takich jak zakres korzystania z drogi, obowiązki właściciela nieruchomości obciążonej czy sposób zakończenia prawa do przejścia, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące służebności gruntowych. Na przykład wymogi dotyczące formy ustanowienia, ochrony praw i ewentualnych zmian warunków korzystania z drogi będą bazować na regulacjach o służebnościach gruntowych, o ile nie stoją one w sprzeczności z przepisami szczególnymi dotyczącymi służebności osobistych. Dzięki temu prawo jest spójne i klarowne.

Częste błędy przy stosowaniu art. 297 KC wynikają z błędnego traktowania służebności osobistych jako identycznych ze służebnościami gruntowymi. Niektórzy zakładają, że wszystkie reguły gruntowych służebności obowiązują bez wyjątków, co nie jest prawdą ze względu na zastrzeżenia zawarte w rozdziale o służebnościach osobistych. Inne pomyłki to nieuwzględnianie specyfiki osobistego charakteru tej służebności, np. różnic w czasie trwania lub podmiotach uprawnionych. Art. 297 KC wymaga więc delikatnej interpretacji i stosowania przepisów z równoczesnym szacunkiem dla odrębności obu kategorii służebności. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo zastosować te normy zgodnie z sytuacją faktyczną.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są służebności osobiste według art. 297 KC?

Służebności osobiste to prawa przysługujące określonej osobie do korzystania z cudzej nieruchomości, do których stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Czy wszystkie przepisy o służebnościach gruntowych obowiązują przy służebnościach osobistych?

Nie, do służebności osobistych stosuje się przepisy o służebnościach gruntowych odpowiednio, z zachowaniem szczególnych przepisów rozdziału o służebnościach osobistych.

Kiedy przepis art. 297 KC ma zastosowanie?

Przepis stosuje się, gdy konieczne jest uregulowanie kwestii dotyczących służebności osobistych, korzystając z zasad obowiązujących przy służebnościach gruntowych.

Czy służebności osobiste mogą być ustanawiane na czas określony?

Tak, co często odróżnia je od służebności gruntowych, a takie kwestie reguluje rozdział o służebnościach osobistych, jednak art. 297 KC odsyła do przepisów o gruntowych stosownie do okoliczności.

Czy w indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem w sprawie służebności?

Tak, ze względu na złożoność i wymogi odpowiedniego stosowania przepisów, konsultacja z prawnikiem jest wskazana.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 297