Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… Okręgowego w Ostrołęce z dnia 21 października 2011r. (k. 96).Ubezwłasnowolnienie powoda skutkowało ograniczeniem jego zdolności do czynności prawnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 kodeksu cywilnego (dalej: k.c. ) ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy nie ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Jak zaś stanowi art. 17 k.c. , z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie…
Fragment uzasadnienia
… 2014 r., sygn. akt II GSK 1925/12; wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2458/12.). Błędne oddalenie skargi, samo w sobie nie polega na błędnym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., a tym samym na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, albowiem stanowi skutek błędu popełnionego na etapie poprzedzającym, a mianowicie na etapie kontroli zaskarżonego aktu z punktu widzenia…
Fragment uzasadnienia
… czynności rozporządzania przez osobę małoletnią swoim prawem do uzyskania informacji publicznej niezbędna jest zgoda i działanie jej przedstawiciela ustawowego. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od tego wyroku…
Fragment uzasadnienia
… nieudostępnienie żądanej informacji pomimo upływu ustawowego terminu, naruszenie art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 30 § 1 k.p.a. i art. 15, 17 i 19 Kodeksu cywilnego, poprzez błędne zastosowanie przepisów dotyczących zdolności do czynności prawnych w sytuacji, gdy organ nie zmierzał do wydania decyzji administracyjnej oraz naruszenie art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art.…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 15: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 15 Kodeksu cywilnego wskazuje, że zdolność do czynności prawnych jest ograniczona dla dwóch grup osób: małoletnich, którzy ukończyli trzynaście lat, oraz osób ubezwłasnowolnionych częściowo. Oznacza to, że takie osoby mogą dokonywać niektórych czynności prawnych, ale ich zakres jest ograniczony – nie mają pełni zdolności do samodzielnego dokonywania wszelkich czynności prawnych. Przepis ten precyzuje status prawny tych osób, różnicując ich w stosunku do osób pełnoletnich oraz ubezwłasnowolnionych całkowicie, które nie posiadają zdolności do czynności prawnych.
Zastosowanie art. 15 KC dotyczy przede wszystkim sytuacji prawnych, w których pojawia się konieczność ustalenia, czy dana osoba może samodzielnie zawierać umowy, składać oświadczenia woli lub wykonywać inne czynności prawne. Ograniczona zdolność do czynności prawnych oznacza, że choć te osoby mogą we własnym imieniu dokonywać pewnych czynności, to często wymagane jest uzyskanie zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna. Przepis ma więc zastosowanie w kontekście ochrony interesów małoletnich i osób z ograniczoną zdolnością do rozporządzania swoim majątkiem.
Przykładowo, trzynastoletni uczennica może samodzielnie zawrzeć umowę o pracę dorywczą lub kupić drobną rzecz w sklepie, jednak większe i bardziej skomplikowane czynności prawne, jak zawarcie umowy najmu lub sprzedaży nieruchomości, wymagają zgody jej przedstawiciela ustawowego lub sądu. Podobnie osoba ubezwłasnowolniona częściowo może samodzielnie dokonywać drobnych czynności, jednak nawet w sytuacjach dotyczących jej majątku konieczna jest zgoda opiekuna lub kuratora. Dzięki temu przepis chroni te osoby przed nieodpowiedzialnym podejmowaniem decyzji prawnych, które mogłyby narazić ich na szkody.
Jednym z częstych błędów przy stosowaniu art. 15 KC jest niewłaściwe rozumienie zakresu ograniczonej zdolności do czynności prawnych. Czasem sądy lub uczestnicy obrotu prawnego przypisują nadmierne lub zbyt ograniczone uprawnienia małoletnim powyżej trzynastego roku życia oraz osobom ubezwłasnowolnionym częściowo. Kolejnym problemem jest mylenie tej kategorii z osobami całkowicie ubezwłasnowolnionymi, które mają znacznie ograniczoną zdolność w porównaniu z osobami objętymi art. 15. Niezrozumienie tego przepisu może prowadzić do wadliwych czynności prawnych lub unieważnienia umów. W każdej indywidualnej sytuacji zaleca się konsultację z prawnikiem, by prawidłowo ocenić zdolność do czynności prawnych danej osoby.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Ograniczoną zdolność mają małoletni, którzy ukończyli 13 lat oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.
Oznacza możliwość dokonywania niektórych czynności prawnych, ale z koniecznością zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna na poważniejsze działania.
Może zawierać umowy drobne lub zwykłe, ale na ważniejsze czynności prawne zwykle wymagana jest zgoda opiekuna lub sądu.
Są to osoby, którym sąd ograniczył zdolność do czynności prawnych z powodu częściowej niezdolności do rozpoznania konsekwencji swoich działań.
Nie, małoletni poniżej 13 lat nie mają zdolności do czynności prawnych, które są zastrzeżone dla osób pełnoletnich lub tych z ograniczoną zdolnością po ukończeniu 13 roku życia.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 15